Meer dan duizend jaar oude olijfboom ontdekt bij Koyê
De boom staat op de zogenoemde ‘Olijfberg’ en werd onderzocht door Italiaanse deskundigen die samen met de Koerdische Regionale Regering werken aan de ontwikkeling van de olijfolieproductie.
In het dorp Hacî Qela, nabij Koyê in de provincie Hewlêr, is een wilde olijfboom geïdentificeerd die volgens onderzoekers meer dan duizend jaar oud is.
De boom staat op een berg die lokaal bekendstaat als Sari Zaytuna, oftewel de ‘Olijfberg’. Italiaanse deskundigen ontdekten de bijzondere boom tijdens onderzoek naar de ontwikkeling van de olijfolieproductie in de Koerdische Regio.
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met de Koerdische Regionale Regering.
Persoonlijke herinnering aan Anfal
Voor de 46-jarige boer Sangar Kamal uit de omgeving heeft de boom ook een persoonlijke betekenis.
Hij herinnert zich dat hij in 1987 samen met zijn vader naar de boom ging. Zijn vader plukte daar groene olijven voor hem.
Een jaar later werd zijn vader gedood tijdens de Anfal-campagne van 1988.
De herinnering aan de boom is daardoor voor Kamal nauw verbonden met een van zijn laatste momenten samen met zijn vader.
Italiaanse experts ondersteunen olijventelers
Sinds 2025 ondersteunt een Italiaans team boeren en olijfolieproducenten in de Koerdische Regio via het KORES-project.
Het project richt zich op de ontwikkeling van landelijke gebieden en op een duurzame uitbreiding van de olijventeelt en olijfolieproductie.
Daarbij wordt gekeken naar de volledige keten, van de teelt van olijven tot de verwerking en verkoop van olijfolie.
Boom heeft volgens onderzoekers bijzondere eigenschappen
Minister van Landbouw en Waterbronnen Begard Talabani zei dat onderzoekers hebben vastgesteld dat de boom ouder is dan duizend jaar.
Volgens haar bezit de boom eigenschappen die hem onderscheiden van veel olijfbomen die tegenwoordig wereldwijd vruchten produceren.
Het onderzoek naar dergelijke oude bomen kan daarnaast meer inzicht geven in de geschiedenis en mogelijkheden van de olijventeelt in de Koerdische Regio.
KRG wil productie verder ontwikkelen
KORES-projectmanager Kuzy Motendi ziet volgens zijn verklaring veel potentieel voor de productie van olijfolie in de Koerdische Regio.
Het project ondersteunt beleidsmakers, boeren en consumenten en moet helpen om de hele productieketen verder te versterken.
Daarbij gaat het onder meer om betere landbouwmethoden, verwerking en kennis over de kwaliteit van olijfolie.
Consumenten beter informeren over kwaliteit
Ook de kennis van consumenten vormt een belangrijk onderdeel van het project.
Halkawt Abdulrahman, directeur-generaal van tuinbouw en bosbouw, zei dat mensen beter moeten kunnen herkennen welke olijfolie van hoge kwaliteit is.
Consumenten moeten volgens hem bijvoorbeeld het verschil kunnen zien tussen eerst geperste extra vierge olijfolie en olie van lagere kwaliteit of opnieuw verwerkte producten.
Het project richt zich daarom op alle delen van de keten, van de boer tot de uiteindelijke consument.
Samenwerking met Italiaans landbouwinstituut
Het KORES-project ging in juli 2025 van start.
De basis daarvoor werd in februari van dat jaar gelegd met een samenwerkingsovereenkomst tussen het KRG-ministerie van Landbouw en Waterbronnen en CIHEAM Bari.
Dat Italiaanse landbouwinstituut biedt technische ondersteuning, advies en financiering.
De samenwerking richt zich onder meer op moderne teeltmethoden, opleiding van boeren en ondernemers, betere verwerking en de ontwikkeling van merken en marketing.
Meer olijven produceren in Koerdische Regio
De KRG wil op langere termijn de olijventeelt en de productie van olijfolie verder uitbreiden.
Het doel is om meer van de binnenlandse vraag met lokale productie te kunnen bedienen.
Tegelijk wil de regering de volledige sector verder professionaliseren, zodat boeren, producenten en andere ondernemers meer mogelijkheden krijgen binnen de olijfolie-industrie.