Kurtulmuş: Turkse vredeswet geldt zes maanden en sluit PKK-top en Öcalan uit
De hogere leiding van de PKK en gevangenen op İmralı, waaronder Abdullah Öcalan, vallen buiten de regeling.
De nieuwe Turkse wet voor het vredesproces met de PKK kent duidelijke beperkingen. Parlementsvoorzitter Numan Kurtulmuş zegt dat alleen personen die daadwerkelijk hun wapens neerleggen gebruik kunnen maken van de regeling.
Daarvoor geldt een periode van zes maanden. De hogere leiding van de PKK en gevangenen op het eiland İmralı, waaronder PKK-leider Abdullah Öcalan, vallen buiten de regeling.
Daarmee benadrukt Ankara dat het niet gaat om een algemene amnestie, maar om een tijdelijke juridische regeling die gekoppeld is aan ontwapening.
Drie belangrijke voorwaarden
Volgens Kurtulmuş bevat de wet drie belangrijke waarborgen.
De regeling geldt ten eerste alleen voor personen die hun wapens daadwerkelijk inleveren. Alleen verklaren dat iemand stopt met de gewapende strijd is dus niet voldoende.
Daarnaast krijgen betrokkenen zes maanden de tijd om aan de voorwaarden te voldoen.
Ten derde zijn de hogere leiding van de PKK en gevangenen op İmralı uitgesloten. Dat laatste punt is belangrijk, omdat de positie van Öcalan een van de belangrijkste discussiepunten binnen het vredesproces blijft.
Vanuit de PKK is de afgelopen dagen juist kritiek gekomen op het ontbreken van een juridische regeling voor Öcalan.
Geen algemene amnestie
Kurtulmuş benadrukt dat de wet niet moet worden gezien als een algemene amnestie voor PKK-leden.
De regeling is specifiek gekoppeld aan het beëindigen van gewapende activiteiten en het daadwerkelijk neerleggen van wapens.
Het Turkse parlement nam de wet op 10 augustus aan. In totaal stemden 467 parlementsleden voor. De wet kreeg steun van de regerende AKP, de MHP, de pro-Koerdische DEM-partij en verschillende andere oppositieleden.
Turkije wil geen buitenlandse toezichthouders
Ook de manier waarop het proces wordt gecontroleerd, blijft volledig in Turkse handen.
Volgens Kurtulmuş komen er geen internationale waarnemers of buitenlandse partijen die toezicht houden op de uitvoering.
Ankara beschouwt het vredesproces als een binnenlandse Turkse aangelegenheid. De controle moet daarom plaatsvinden via Turkse staatsinstellingen en politieke vertegenwoordigers.
Duizenden gevangenen mogelijk geraakt
Ondanks de beperkingen kan de wet gevolgen hebben voor een groot aantal mensen.
DEM-partijvoorzitter Tuncer Bakırhan schat dat ongeveer 125.000 dossiers door de regeling kunnen worden geraakt. Daaronder vallen zowel lopende als andere juridische onderzoeken.
Volgens Bakırhan zouden uiteindelijk ongeveer 3.900 gevangenen kunnen vrijkomen.
Niet iedereen komt daarvoor direct in aanmerking. Mensen die een levenslange gevangenisstraf uitzitten voor bepaalde opzettelijke moorden van vóór 2005 blijven in eerste instantie uitgesloten.
De precieze gevolgen zullen duidelijker worden wanneer de nieuwe regels daadwerkelijk worden toegepast. Vooral de uitsluiting van Öcalan en de hogere PKK-leiding kan ondertussen een belangrijk discussiepunt blijven in het verdere vredesproces.