Koerdische families opnieuw ontheemd na aanval tijdens terugkeer naar Serê Kaniyê

Volgens vertegenwoordigers van de ontheemden hebben de aanvallen duidelijk gemaakt dat een veilige terugkeer momenteel niet gegarandeerd kan worden.

Een deel van de Koerdische families die deze week probeerden terug te keren naar Serê Kaniyê in Rojava, is opnieuw naar ontheemdenkampen gevlucht. De families werden maandag tijdens hun terugkeer aangevallen, terwijl lokale vertegenwoordigers waarschuwen dat ook de inwoners die wel in de stad zijn gebleven bescherming nodig hebben.

De terugkeer maakte deel uit van de afspraken tussen Rojava en Damascus. Het moest de eerste grote georganiseerde terugkeer worden van inwoners die sinds 2019 uit Serê Kaniyê zijn verdreven.

Na de gebeurtenissen van maandag is het proces voorlopig stilgelegd.

Terug naar het kamp

Bahiyah Ahmed behoorde tot de eerste groep Koerdische inwoners die maandag richting Serê Kaniyê vertrok. Ze wist haar woning te bereiken, maar kon er volgens eigen zeggen niet meer in wonen.

“Ze hebben ons hele huis vernield. Er zijn geen deuren en ramen meer. Zelfs de tegels en andere spullen zijn weggehaald”, vertelde Ahmed.

Uiteindelijk keerde ze terug naar het ontheemdenkamp in de provincie Hesekeh waar ze de afgelopen jaren verbleef.

Ondanks de gebeurtenissen wil Ahmed uiteindelijk opnieuw naar haar woonplaats terugkeren. Volgens haar willen de families hun woningen terug en in veiligheid kunnen leven.

Sinds 2019 verdreven

Serê Kaniyê en het omliggende gebied kwamen in oktober 2019 na een Turks militair offensief onder controle van Turkije en door Ankara gesteunde Syrische gewapende groepen.

Grote aantallen Koerdische inwoners werden daarbij uit het gebied verdreven. Sindsdien bestaan er aanhoudende problemen rond bezette of in beslag genomen woningen, landbouwgrond en andere eigendommen.

De terugkeer van de oorspronkelijke inwoners is daarom een belangrijk onderdeel geworden van de afspraken over de toekomst van het gebied.

‘Situatie is niet veilig’

Jwan Iso van het Comité voor Ontheemden uit Serê Kaniyê stelt dat de gebeurtenissen van maandag duidelijk hebben gemaakt dat er momenteel onvoldoende garanties zijn voor een veilige terugkeer.

Volgens Iso moeten de verantwoordelijken voor de aanvallen worden geïdentificeerd en vervolgd. Ook moeten de families die wel in Serê Kaniyê zijn gebleven bescherming krijgen.

Hij uitte daarnaast kritiek op de veiligheids-, militaire en bestuurlijke instanties in het gebied. Volgens hem hebben deze onvoldoende gedaan om de terugkerende inwoners te beschermen.

De georganiseerde terugkeertransporten zijn inmiddels tijdelijk opgeschort. Eerst moeten er voldoende veiligheids- en juridische garanties komen voordat nieuwe groepen vertrekken.

Onrust verspreidde zich door Rojava

De aanval leidde tot grote woede in verschillende delen van Rojava. In Hesekeh, Qamislo en Kobani gingen Koerden de straat op uit protest tegen de behandeling van de terugkerende families.

Koerdische leiders hebben inwoners tegelijkertijd opgeroepen kalm te blijven en verdere escalatie te voorkomen.

Het akkoord van 29 januari tussen Rojava en Damascus voorziet onder meer in de veilige terugkeer van ontheemde inwoners. De gebeurtenissen in Serê Kaniyê vormen daarmee een belangrijke test voor de uitvoering van die afspraken.

Voor de getroffen families blijft de belangrijkste vraag wanneer zij daadwerkelijk veilig naar hun oorspronkelijke woningen kunnen terugkeren.