Koerden wijzen ‘symbolische’ vicepresidentrol af: ‘Erkenning, geen etalageposten’

De Turkse nationalistische leider Devlet Bahçeli (MHP) heeft voorgesteld om in een toekomstige machtsverdeling binnen Turkije zowel een Koerdische als een Alevitische vicepresident op te nemen. Het plan, dat hij presenteerde als onderdeel van een vredeskader, heeft direct geleid tot verdeeldheid onder politici en academici. Hoewel onduidelijk is of het voorstel daadwerkelijk zal worden uitgevoerd, hebben eerdere suggesties van Bahçeli binnen het verzoeningsproces wel navolging gekregen.

Kritiek op symboliek zonder inhoud
Onder Turkse academici bestaat scepsis over het voorstel. De Turkse wetenschapper Aziz Yagan vergeleek het model met de Libanese machtsspreiding, maar noemde het “onpraktisch en niet toepasbaar” op de Turkse context. Volgens hem is de enige duurzame oplossing de grondwettelijke erkenning van de Koerdische identiteit en de invoering van een federaal systeem waarin Koerden zelfbestuur uitoefenen.

Ook vanuit Koerdische politieke hoek klinkt waardering voor de symbolische stap, maar wordt tegelijkertijd benadrukt dat dit onvoldoende is. “Het is een teken van erkenning dat de Koerdische kwestie bestaat,” aldus een Koerdisch parlementslid tegenover Kurdistan24, “maar het mag niet bij representatie alleen blijven.”

Roep om structurele verandering
Politicus Ahmed Kaya wees erop dat zowel de Koerdische als de Alevitische gemeenschappen al decennia lang te maken hebben met structurele achterstelling. Volgens hem zijn vicepresidentsposten slechts betekenisvol als ze verankerd zijn in beleid dat echt het verschil maakt: “We worden al jaren verteld dat er geen verschillen zijn tussen Koerden, Turken of Alevis. Maar de realiteit is anders. Posities moeten geen symboliek zijn, maar werkelijk ten dienste staan van de gemeenschappen die ze vertegenwoordigen.”

Voor veel Koerdische leiders ligt de kern van de kwestie niet bij politieke benoemingen, maar bij erkenning in de grondwet. Zolang de Koerdische identiteit niet officieel wordt erkend, zal er volgens hen geen sprake zijn van echte verzoening.

Koerdische identiteit in grondwet blijft centrale eis
“Het gaat niet om de functie,” aldus een Koerdisch ambtenaar tegenover K24. “Het gaat om erkenning. De opname van de Koerdische identiteit in de Turkse grondwet zou het echte begin van een oplossing zijn.”

Het voorstel van Bahçeli heeft het Koerdische vraagstuk opnieuw in de nationale schijnwerpers gezet. Hoewel omstreden, maakt het duidelijk dat het debat over vertegenwoordiging, autonomie en grondwettelijke erkenning nog lang niet is beslecht in Turkije.