KDP en PUK hervatten volgende week formatiegesprekken
De regerende Koerdische Democratische Partij (KDP) en de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK) bereiden zich voor op een nieuwe onderhandelingsronde over de vorming van de tiende regering van de Koerdische Regio. Volgens PUK-politbureau-lid en viceminister-president Qubad Talabani stond een ontmoeting eigenlijk voor dinsdag gepland, maar is die uitgesteld naar volgende week. Over de reden van het uitstel is niets bekendgemaakt. De KDP heeft de aangekondigde bijeenkomst nog niet publiekelijk bevestigd.
Verdeelsleutel van ministeries en tiende kabinet centraal
Bronnen binnen beide partijen geven aan dat de gesprekken zich zullen richten op de samenstelling van het nieuwe kabinet van de Koerdische Regionale Regering (KRG) en de verdeling van de ministersposten. Bij de parlementsverkiezingen van oktober 2024, die na lange vertraging werden gehouden, behaalde de KDP 39 van de 100 zetels en de PUK 23. Omdat geen van beide een absolute meerderheid heeft, zijn zij op elkaar aangewezen om een stabiele coalitie te vormen. De formatie liep de afgelopen maanden echter vast door meningsverschillen over bestuurlijke verhoudingen en enkele sleutelposities.
Binnenlandse post blijft knelpunt in Erbil
Een van de gevoeligste dossiers is de functie van minister van Binnenlandse Zaken, traditioneel in handen van de KDP. De partij staat erom bekend deze positie te willen behouden, terwijl de PUK er in de onderhandelingen op aandringt dat er wordt gekeken naar een evenwichtiger verdeling van invloedrijke ministeries. Dit verschil in benadering over macht en verantwoordelijkheid binnen de KRG is een van de belangrijkste oorzaken van de vertraging in de formatie.
PUK zoekt afstemming met partijen in Bagdad
Parallel aan de gesprekken in Erbil werkt de PUK aan haar rol op federaal niveau. Qubad Talabani leidde onlangs een hooggeplaatste PUK-delegatie naar Bagdad, kort na de Iraakse parlementsverkiezingen. Daar voerde hij gesprekken met uiteenlopende politieke krachten over de vorming van de nieuwe federale regering. Volgens Talabani verliepen die besprekingen positief en bieden zij een duidelijker beeld van de koers en prioriteiten van de Iraakse partijen.
PUK benadrukt band met Irak en Koerdische belangen
Talabani onderstreepte in zijn verklaringen dat de PUK zichzelf nadrukkelijk ziet als een Iraakse partij met een brede verantwoordelijkheid. In zijn woorden betekent een sterker Irak ook een sterkere Koerdische Regio. De PUK wil in Bagdad een rol spelen die zowel de federale stabiliteit ondersteunt als de positie van Koerdistan binnen dat geheel verstevigt. Bij de verkiezingen van 11 november behaalde de partij 18 zetels landelijk en groeide zij uit tot de achtste partij van Irak en de tweede partij van de Koerdische Regio.
Strijd om het presidentschap opnieuw in zicht
Sinds 2005, twee jaar na de val van Saddam Hoessein, komt het Iraakse presidentschap traditioneel uit de gelederen van de PUK. De huidige president, Abdul Latif Rashid, is een ervaren PUK-politicus. Talabani gaf aan dat er nog geen kandidaat is aangewezen voor de komende termijn, maar dat de partij op termijn wel een naam zal presenteren. Tijdens zijn tweedaagse bezoek in Bagdad sprak Talabani onder anderen met Nouri al-Maliki, leider van de Staat van de Recht-coalitie en voormalig premier. Volgens het kantoor van al-Maliki werd de post van president daarbij uitvoerig besproken, iets wat in Talabani’s eigen lezing van het gesprek niet werd benadrukt.
KDP en PUK dreigen opnieuw met aparte presidentskandidaten te komen
De twee grootste Koerdische partijen liggen al langere tijd niet volledig op één lijn over het presidentschap. Als er geen akkoord wordt bereikt, bestaat de mogelijkheid dat de KDP en PUK opnieuw ieder een eigen kandidaat naar voren schuiven, zoals bij de vorige presidentsverkiezing, toen PUK-kandidaat Abdul Latif Rashid de strijd won. Dit keer heeft Fuad Hussein, minister van Buitenlandse Zaken van Irak en een prominente KDP-figuur, duidelijk gemaakt dat zijn partij opnieuw wil meedingen naar het presidentschap.
Fuad Hussein: beter akkoord sluiten dan open confrontatie
In een interview met Rudaw zei Hussein dat de kans groot is dat zowel de KDP als de PUK met een eigen kandidaat het parlement in gaan. Tegelijk gaf hij aan dat het voor beide partijen verstandiger zou zijn om tot een compromis te komen. Als er geen gezamenlijke lijn wordt gevonden, verwacht hij een scherpe politieke strijd om de functie van staatshoofd. Zijn oproep legt de kern bloot van de huidige situatie: een evenwicht zoeken tussen gezonde competitie en de noodzaak van Koerdische eensgezindheid, zowel in Erbil als in Bagdad.
