KDP: ”bezwaar op Iraakse presidentschap draait om principe, niet om Nizar Amedi”
Een hoge functionaris van de Koerdische Democratische Partij heeft dinsdag toegelicht waarom de partij moeite heeft met de manier waarop de recente presidentsverkiezing in Irak is verlopen. Volgens Ali Hussein richt het bezwaar van de KDP zich niet op de persoon van de nieuwe president Nizar Amedi en evenmin op de PUK als politieke partij, maar op een politiek principe dat volgens hem sinds 2003 de basis vormt van de machtsverdeling in Irak.
Geen terugtrekking uit Bagdad
Ali Hussein, lid van het politbureau van de KDP en hoofd van het organisatiebureau voor Suleimani en Halabja, reageerde ook op berichten over de afwezigheid van KDP-vertegenwoordigers in Bagdad na de stemming. Volgens hem was er geen sprake van een officiële terugtrekking uit de federale hoofdstad. Hij stelde dat de verplaatsing van partijvertegenwoordigers deel uitmaakte van intern overleg op verzoek van president Barzani, om de situatie te beoordelen en de volgende stappen te bespreken.
Interne gesprekken over nieuwe koers
Volgens Hussein lopen die gesprekken nog steeds door. Hij gaf aan dat toekomstige beslissingen binnen de partij zullen worden genomen op basis van wat de KDP ziet als de belangen van het Koerdische volk en van de Koerdische Regio.
Kern van het bezwaar ligt bij vertegenwoordiging
De KDP-functionaris maakte duidelijk dat zijn partij geen persoonlijk conflict heeft met Nizar Amedi of met de PUK. Volgens hem ligt het werkelijke probleem bij de manier waarop vertegenwoordiging in federaal Irak behoort te worden geregeld. Hij verwees daarbij naar het politieke evenwicht dat na 2003 ontstond, waarbij de hoogste staatsfuncties langs vaste lijnen zijn verdeeld.
Verwijzing naar politieke gewoonte sinds 2003
Volgens Hussein is het presidentschap van Irak bestemd voor de Koerden, het voorzitterschap van het parlement voor de soennitische Arabieren en het premierschap voor de sjiitische Arabieren. In zijn uitleg benadrukte hij dat elk van deze bevolkingsgroepen volgens de bestaande politieke logica eerst onderling een eigen vertegenwoordiger hoort aan te wijzen, voordat die naam naar het bredere parlementaire speelveld wordt gebracht.
KDP wilde gezamenlijke Koerdische kandidaat
Vanuit dat uitgangspunt vond de KDP dat de Koerdische partijen gezamenlijk een presidentskandidaat hadden moeten bepalen. Volgens Hussein zou zo’n gezamenlijke lijn de Koerden sterker hebben gemaakt in Bagdad en de positie van de Koerdische Regio beter hebben beschermd.
Kritiek op route van de PUK
Hussein uitte kritiek op de keuze van de PUK om via afspraken met Arabische partijen steun te verzamelen voor het presidentschap, zonder dat er eerst Koerdische eenheid was bereikt. Volgens hem verzwakt zo’n route de geopolitieke positie van de Koerdische Regio, omdat Arabische partijen in ruil voor hun steun politieke concessies kunnen eisen die ten koste gaan van Koerdische belangen.
Alternatief voorstel van de KDP
Volgens Hussein had er, als de grote Koerdische partijen het onderling niet eens werden, een andere oplossing kunnen worden gekozen. In dat geval hadden volgens hem de Koerdische parlementariërs in Bagdad gezamenlijk een vertegenwoordiger kunnen aanwijzen, in plaats van dat één partij zelfstandig een kandidaat naar voren schuift en daarover afspraken maakt met Arabische blokken.
KDP zegt PUK eerder vaker te hebben gesteund
Om zijn punt te onderbouwen verwees Hussein naar de geschiedenis van de verhouding tussen KDP en PUK. Hij stelde dat de KDP in verschillende fases van de periode na 2003 de PUK heeft gesteund, ook in belangrijke momenten rond het Iraakse presidentschap. Volgens hem was de KDP in deze fase eveneens bereid om de PUK te steunen, maar verzette zij zich tegen de eenzijdige manier waarop de huidige uitkomst tot stand kwam.
Kirkuk speelt mee in de kritiek
Hussein koppelde de presidentsverkiezing ook aan bredere politieke gevolgen voor de Koerden. Volgens hem zijn bij de afspraken die de presidentsverkiezing mogelijk maakten concessies gedaan die raken aan gevoelige Koerdische dossiers, waaronder het bestuur van Kirkuk en andere belangrijke administratieve verworvenheden. Hij noemde Kirkuk en haar bevolking het hart van Koerdistan en benadrukte dat de positie van de gouverneur daar volgens hem een gezamenlijke Koerdische boodschap moet uitdragen.
Waarschuwing voor gevolgen in betwiste gebieden
In zijn analyse stelde Hussein dat Koerdische verdeeldheid in Bagdad de uitvoering van artikel 140 van de Iraakse grondwet bemoeilijkt, nieuwe vormen van Arabisering in de hand kan werken en de bescherming van Koerdische boeren in de betwiste gebieden kan verzwakken. Daarmee gaf hij aan dat de presidentskwestie voor de KDP veel verder gaat dan één politieke benoeming.
Link gelegd met veiligheid van de regio
Hussein trok ook een directe lijn tussen Koerdische verdeeldheid in de politiek en de veiligheidssituatie in de Koerdische Regio. Volgens hem zou een eensgezinde Koerdische stem sterker hebben gestaan tegenover de partijen die betrokken zijn bij de dagelijkse bombardementen op de regio. In zijn woorden heeft de huidige politieke samenstelling in Bagdad gevolgen die verder reiken dan alleen de parlementaire verhoudingen.
Nieuwe politieke fase vraagt om herziening
Vooruitkijkend liet Hussein weten dat de KDP haar aanpak in Bagdad opnieuw zal moeten bekijken. Volgens hem zullen de recente ontwikkelingen invloed hebben op de manier waarop de partij voortaan omgaat met vergaderingen, politieke afspraken en de relatie met andere Koerdische spelers. Tegelijk zei hij dat de KDP blijft vasthouden aan haar bredere politieke lijn en aan het belang van Koerdische samenhang.
Strijd om positie van de regio
Aan het slot benadrukte Hussein dat het volgens zijn partij gaat om meer dan een meningsverschil tussen twee partijen. In zijn visie draait het om de bescherming van de constitutionele positie van de Koerdische Regio en om de toekomst van het Koerdische volk binnen Irak. Juist daarom, zo maakte hij duidelijk, vindt de KDP dat beslissende kwesties met eenheid moeten worden benaderd.
