Jezidische Koerden vieren Khidr Elias: vasten, verzoening en respect voor de natuur

Jezidische Koerden in de Koerdische Regio en in de diaspora vieren deze periode Khidr Elias, een van de oudste en meest betekenisvolle feesten binnen het jezidische geloof. De dagen staan in het teken van vasten, gebed en tradities die draaien om liefde, vergeving en het beschermen van de natuur. Het feest wordt gezien als een van de oudste religieuze gebruiken van de jezidi’s, een Koerdisch sprekende religieuze minderheid met een eigen monotheïstische traditie die wortelt in oude Mesopotamische cultuur en spiritualiteit.

Khidr Elias als symbool van hoop en vervulling
Khidr Elias is binnen de jezidische beleving een vereerde spirituele figuur die wordt verbonden met hoop, goddelijke hulp en het vervullen van wensen. Voor veel jezidi’s staat het feest voor verzoening, mededogen en het uitspreken van gebeden die al langer leven binnen families en gemeenschappen.

Drie dagen vasten en bezoeken aan heiligdommen
De viering begint met drie dagen vasten. Gelovigen eten en drinken dan niet overdag, als vorm van toewijding en innerlijke reflectie. In deze dagen bezoeken veel families ook heiligdommen die aan Khidr Elias zijn verbonden. Daar bidden zij en doen zij persoonlijke smeekbeden, wat voor velen een kernonderdeel is van de spirituele betekenis van het feest.

Zeven dagen geen was als teken van eerbied
Een jezidische geestelijke lichtte toe dat er nog een kenmerkend gebruik bij hoort: gedurende zeven dagen wassen families geen kleding of huishoudtextiel. Dit is bedoeld als teken van respect voor de heilige periode en om de sfeer van bezinning en spiritualiteit te bewaren.

Pekhun: samen bereiden en samen delen
Een van de bekendste tradities rond Khidr Elias is het maken van een speciaal gerecht dat Pekhun wordt genoemd, ook bekend als Charkhoos. In het dorp Khatara in de Koerdische Regio draait voor deze gelegenheid jaarlijks een graanmolen die al tientallen jaren in gebruik is. Vlak voor het feest brengen bewoners zeven verschillende soorten granen om samen te laten malen. Het getal zeven heeft een duidelijke symbolische waarde binnen het jezidische geloof.

Met het gemengde meel wordt vervolgens Pekhun gemaakt, dat wordt gedeeld met familie, buren en anderen in de gemeenschap. Het gerecht staat voor verbondenheid, gezamenlijke deelname en het doorgeven van tradities tussen generaties.

Geen slacht: bescherming van leven en natuur
Opvallend aan Khidr Elias is dat er tijdens het feest geen dieren worden geslacht. Waar veel religieuze feesten in de regio juist samenhangen met offertradities, kiezen jezidi’s in deze periode bewust voor het beschermen van leven. Dit hangt samen met het broed- en voortplantingsseizoen van vee, maar weerspiegelt ook een bredere ethische lijn: respect voor de natuur en het bewaren van evenwicht tussen mens en omgeving.

Feest in vreugde, maar ook in ontheemding
Hoewel veel gemeenschappen in steden en dorpen het feest in warme sfeer vieren, geldt dat niet voor iedereen. Veel jezidi’s uit Sinjar, historisch het hartland van de jezidische gemeenschap in de Koerdische gebieden buiten het directe bestuur van de KRG, leven nog steeds in ontheemdenkampen. Voor gezinnen die Khidr Elias in een kamp vieren, draagt het feest daarom ook verdriet en heimwee met zich mee.

Gebed om terugkeer naar Sinjar
Voor ontheemde jezidi’s heeft Khidr Elias een extra lading: zij hopen dat dit het laatste jaar is dat ze het feest buiten Sinjar moeten doorbrengen. Veel families bidden dat zij volgend jaar weer in hun eigen dorpen en op hun voorouderlijk land kunnen vieren, met veiligheid, waardigheid en toekomstperspectief.