Iran weigert levensreddende medische zorg voor Koerdische politieke gevangene Zeynab Jalalian

🔺 Zeynab Jalalian Foto: KHRN

De Iraanse autoriteiten blijven de dringende medische overplaatsing van de Koerdische politieke gevangene Zeynab Jalalian blokkeren, ondanks een ernstige verslechtering van haar gezondheidstoestand in de Centrale Gevangenis van Yazd. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat haar leven in gevaar is en beschuldigen Teheran van systematische medische verwaarlozing van politieke gevangenen.

Jalalian, de langst vastgehouden vrouwelijke politieke gevangene met een levenslange gevangenisstraf in Iran, lijdt aan ernstige gezondheidsproblemen, waaronder baarmoederfibromen, hevige bloedingen en ernstige bloedarmoede. Artsen hebben herhaaldelijk aangedrongen op onmiddellijke overplaatsing naar gespecialiseerde medische centra buiten de gevangenis voor verdere onderzoeken zoals MRI- en echo-scans, maar de autoriteiten weigeren daarvoor toestemming te geven.

Volgens bronnen van het Kurdistan Human Rights Network (KHRN) onderging Jalalian vorig jaar onder internationale druk een embolisatiebehandeling in een ziekenhuis buiten de gevangenis. Slechts 24 uur later werd zij echter teruggebracht naar de gevangenis, nog voordat haar behandeling volledig was afgerond. Sindsdien zouden haar klachten sterk zijn toegenomen.

De situatie is de afgelopen dagen verder verslechterd. Volgens medische medewerkers van de gevangenis zijn mogelijk nieuwe fibromen ontstaan en verkeert Jalalian momenteel in kritieke fysieke toestand. Door hevige pijn en bloedingen zou zij meerdere dagen niet uit bed hebben kunnen komen.

Sinds het uitbreken van de spanningen en oorlogsdreiging tussen Iran enerzijds en de Verenigde Staten en Israël anderzijds, hebben de gevangenisautoriteiten overplaatsingen van zieke gevangenen naar externe ziekenhuizen grotendeels stilgelegd. Onder verwijzing naar “oorlogsomstandigheden” worden verzoeken van Jalalian en andere gevangenen systematisch afgewezen.

Op 16 september 2025 riepen 22 mensenrechtenorganisaties en 13 prominente mensenrechtenverdedigers in een gezamenlijke verklaring op tot onmiddellijke medische zorg voor Jalalian en haar onvoorwaardelijke vrijlating. De verklaring werd gecoördineerd door REDRESS en het Kurdistan Human Rights Network.

Ook negen speciale rapporteurs van de Verenigde Naties uitten eerder hun ernstige bezorgdheid over haar langdurige detentie, meldingen van marteling en de verslechterende gezondheidstoestand. Zij benadrukten dat “tijd van essentieel belang is” en eisten onmiddellijke toegang tot onafhankelijke medische zorg.

In een recente brief vanuit de gevangenis beschreef Jalalian de zware omstandigheden van haar gevangenschap en het gebrek aan medische behandeling.

“Ondanks alle pijn, het lijden en de ziekte ben ik gelukkig, omdat ik dit alles heb doorstaan in de zoektocht naar vrijheid,” schreef zij.

Zeynab Jalalian werd in 2008 gearresteerd wegens vermeende banden met de Koerdische oppositiegroep PJAK. Zij werd aanvankelijk ter dood veroordeeld op beschuldiging van “vijandschap tegen God” (moharebeh), maar haar straf werd in 2011 omgezet in levenslange gevangenisstraf.

Mensenrechtenorganisaties stellen dat Jalalian gedurende haar gevangenschap herhaaldelijk is blootgesteld aan marteling, gedwongen overplaatsingen, langdurige isolatie en ontzegging van medische zorg en familiebezoeken. Volgens haar advocaat Amir-Salar Davoudi is haar voortdurende detentie in strijd met de herziene Iraanse strafwet en zou zij onmiddellijk moeten worden vrijgelaten.