Iran twijfelt over nieuw overleg door spanningen op zee en beschuldigingen aan VS
Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft maandag laten weten dat nog niet is besloten of Iran zal deelnemen aan een tweede ronde van regionale onderhandelingen. Volgens Teheran hangt die terughoudendheid samen met vermeende schendingen van het bestand door de Verenigde Staten en met de oplopende spanningen op zee.
Twijfels over voortzetting van gesprekken
Tijdens een persmoment in Teheran zei woordvoerder Esmaeil Baqaei dat Iran grote vragen heeft bij de waarde van een nieuw overleg zolang Washington zich volgens Teheran niet houdt aan bestaande afspraken. Daarmee maakt Iran duidelijk dat verdere diplomatie vooralsnog niet vanzelfsprekend is.
Spanning in de Golf blijft centraal punt
Volgens de Iraanse lezing is de verslechterde veiligheidssituatie in de Perzische Golf en in de Straat van Hormuz het directe gevolg van Amerikaanse en Israëlische militaire acties. Teheran stelt dat deze waterweg vóór de escalatie van eind februari volledig veilig was en dat de internationale gemeenschap de verantwoordelijkheid voor de huidige onrust bij Washington en Israël moet leggen.
Beschuldigingen over schendingen van het bestand
Baqaei beschuldigde de Verenigde Staten van tegenstrijdig gedrag en van het herhaaldelijk schenden van de voorwaarden van het huidige bestand. Daarbij verwees hij onder meer naar vermeende niet-naleving van afspraken rond Libanon, een poging tot maritieme blokkade van Iran en een directe aanval op een Iraans handelsschip. Volgens Iran zijn dit duidelijke voorbeelden van agressie.
Libanon weegt mee in Iraanse afweging
De Iraanse woordvoerder maakte ook duidelijk dat Libanon voor Teheran onderdeel blijft van het bredere diplomatieke kader. Volgens Iran tast het gebrek aan naleving van afspraken op dat front het vertrouwen in de hoofdonderhandelingen verder aan. Daarmee laat Teheran zien dat het de verschillende regionale dossiers nauw met elkaar blijft verbinden.
Eerdere voorstellen lagen al op tafel
Tijdens dezelfde toelichting gaf Baqaei meer details over de recente diplomatieke contacten. Volgens hem had de Verenigde Staten eerder een plan met vijftien punten ingediend, waarop Iran reageerde met een voorstel van tien punten. Over die verschillende plannen zou vervolgens uitgebreid zijn onderhandeld in Islamabad, waarna internationale gezanten naar Teheran reisden voor verdere bemiddeling.
Specifiek pakket voor de-escalatie
Volgens Baqaei leidde dat proces uiteindelijk tot een concreet pakket voor de-escalatie. Toch is volgens hem de voortzetting van dit traject onzeker gebleven, omdat Iran meent dat woorden en daden van de Amerikaanse kant niet met elkaar overeenkomen.
Wantrouwen blijft groot
De woordvoerder stelde dat de Verenigde Staten in de afgelopen negen maanden tijdens lopende onderhandelingsperiodes twee aanvallen op Iraans grondgebied hebben uitgevoerd. Volgens Teheran hebben die acties geleid tot slachtoffers en schade, en zijn ze in strijd met het internationaal recht. Daardoor is het wantrouwen binnen Iran verder toegenomen.
Iran houdt vast aan eigen rode lijnen
Met zijn opmerkingen maakte Baqaei duidelijk dat Iran een harde onderhandelingslijn blijft volgen. Teheran wil volgens hem alleen op basis van eigen nationale belangen beslissen of het nieuwe gesprekken aangaat. Ook liet hij blijken dat Iran weinig ruimte wil laten voor interpretatie of flexibiliteit rond de eigen rode lijnen.
Bestand blijft kwetsbaar
De uitspraken laten zien hoe broos het huidige diplomatieke evenwicht blijft. Zolang er geen duidelijk besluit uit Teheran komt over een tweede onderhandelingsronde, blijft ook de toekomst van het bestand onzeker. Daarmee hangt veel af van verdere diplomatieke bewegingen en van de veiligheidssituatie in de Perzische Golf en de Straat van Hormuz.
