Iran stelt harde voorwaarden voor heropening Straat van Hormuz

Teheran eist onder meer een einde aan militaire aanvallen, het opheffen van sancties, vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden, terugtrekking van Amerikaanse militairen rond Iran en compensatie voor geleden oorlogsschade.

Iran heeft zaterdag duidelijk gemaakt dat de Straat van Hormuz gesloten blijft zolang de Verenigde Staten hun beleid tegenover Teheran niet veranderen. De Iraanse eisen gaan verder dan een staakt-het-vuren en omvatten onder meer het opheffen van sancties, terugtrekking van Amerikaanse militairen en financiële compensatie.

Mohammad Baqer Zolqadr, secretaris van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad, zei dat Washington eerst zijn „gedrag moet corrigeren” voordat Iran bereid is de strategische vaarroute weer volledig open te stellen.

Volgens Zolqadr betekent dit onder meer dat de oorlog en militaire aanvallen tegen Iran moeten stoppen. Ook eist Teheran een einde aan aanvallen op Iraanse bondgenoten in Libanon, Palestina, Jemen en Irak.

Daarnaast moeten volgens hem Amerikaanse bedreigingen tegen Iran en beledigingen van wat hij de heilige waarden van het Iraanse volk noemt, worden beëindigd.

Sancties moeten worden opgeheven

Iran koppelt de heropening van de Straat van Hormuz ook aan economische eisen.

Zolqadr eist dat sancties tegen Iran worden opgeheven en dat bevroren Iraanse tegoeden volledig worden vrijgegeven. Ook bezittingen die volgens Teheran in beslag zijn genomen, moeten zonder voorwaarden worden teruggegeven.

Daarnaast verlangt Iran volledige compensatie voor de schade die volgens Zolqadr is veroorzaakt door twee oorlogen die aan het land zouden zijn opgelegd.

Ook moeten buitenlandse militaire eenheden die rondom Iran zijn gestationeerd volgens hem worden teruggetrokken.

Zolqadr presenteerde deze voorwaarden als eisen van de Iraanse bevolking en benadrukte dat de Hoge Nationale Veiligheidsraad niet van deze positie zal afwijken, zowel tijdens de oorlog als aan de onderhandelingstafel.

Revolutionaire Garde ziet Hormuz als machtsmiddel

Ook de Iraanse Revolutionaire Garde stelde zaterdag dat de Straat van Hormuz pas wordt heropend wanneer Washington akkoord gaat met de Iraanse voorwaarden.

IRGC-woordvoerder Hossein Mohebi zei dat hiervoor een afzonderlijk mechanisme geldt. Volgens hem staat de kwestie los van de onderhandelingen tussen Iran en Oman.

„Anders blijft de zeestraat gesloten”, zei Mohebi.

Volgens de woordvoerder beschouwt Iran de Straat van Hormuz inmiddels niet meer uitsluitend als een belangrijke economische vaarroute. Teheran ziet de zeestraat ook als een geopolitiek machtsmiddel dat tijdens het conflict kan worden ingezet.

Een bron dicht bij het Iraanse onderhandelingsteam verklaarde eerder dat de heropening afhankelijk is van de uitvoering van Amerikaanse toezeggingen die in een memorandum tussen beide partijen zouden zijn vastgelegd.

Volgens die bron beschouwt Iran de recente Amerikaanse opheffing van enkele sancties tegen bedrijven en een Iraakse entiteit niet als voldoende sanctieverlichting.

Hormuz blijft belangrijk drukmiddel

De Straat van Hormuz is inmiddels een van de belangrijkste twistpunten tussen Iran en de Verenigde Staten. Een aanzienlijk deel van de wereldwijde oliehandel over zee loopt door deze smalle vaarroute.

Een langdurige sluiting kan daardoor grote gevolgen hebben voor internationale scheepvaart, olie-export en energieprijzen.

Met de nieuwe voorwaarden maakt Teheran duidelijk dat het de heropening van de zeestraat koppelt aan een veel bredere overeenkomst met Washington. Daarmee blijft Hormuz voorlopig een belangrijk onderhandelingsmiddel in het conflict.