Iran hervat aanvallen op schepen in Straat van Hormuz na akkoord met VS
Volgens Amerikaanse functionarissen vuurde het Iraanse leger maandagavond minstens twee raketten af op schepen die door de strategische waterweg voeren.
Iran heeft opnieuw commerciële schepen aangevallen die door de Straat van Hormuz voeren.
De aanvallen vonden maandagavond plaats, minder dan drie weken nadat de Verenigde Staten en Iran een memorandum van overeenstemming hadden ondertekend om hun oorlog te beëindigen.
Twee schepen getroffen
Volgens Amerikaanse functionarissen vuurde het Iraanse leger minstens twee raketten af op commerciële vaartuigen in de strategische waterweg.
De aanvallen kwamen nadat een eenweekse afspraak tussen Washington en Teheran over het stopzetten van aanvallen in de Straat van Hormuz was verlopen.
Mogelijke Amerikaanse reactie
Amerikaanse functionarissen verwachten dat Washington mogelijk zal reageren met aanvallen op Iraanse doelen.
Daarmee dreigt het fragiele vredeskader dat de Verenigde Staten de afgelopen maanden hebben opgebouwd verder onder druk te komen staan.
Brand op tanker
De Britse maritieme autoriteit UK Maritime Trade Operations meldde dat zij een rapport had ontvangen van een tanker die zuidwaarts voer nabij de Omaanse kust in de Straat van Hormuz.
Het schip zou zijn geraakt door een onbekend projectiel, waarna brand uitbrak aan boord.
Geen slachtoffers gemeld
Een Amerikaanse functionaris bevestigde daarnaast dat een tweede commercieel vaartuig door een Iraanse raket werd geraakt.
Beide schepen liepen aanzienlijke schade op. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers gemeld.
Gesprekken zonder doorbraak
De nieuwe aanvallen volgen op een week van indirecte gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran in Doha.
Die gesprekken leverden geen duidelijke vooruitgang op over de toekomst van de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld.
Belangrijke olieroute
Onder normale omstandigheden gaat ongeveer een vijfde van de dagelijkse wereldwijde olievoorziening door de Straat van Hormuz.
De zeestraat tussen Iran en Oman is daardoor van groot belang voor de internationale energiemarkt en voor de economische stabiliteit in de regio.
Discussie over doorvaartheffingen
Een belangrijk twistpunt is het Iraanse plan om transitkosten te heffen op schepen die door de zeestraat varen.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio waarschuwde eerder dat een Iraans heffingssysteem in de Straat van Hormuz een diplomatiek akkoord onmogelijk zou maken.
Spanning rond memorandum
Die Amerikaanse positie staat haaks op de Iraanse intentie om doorvaartkosten in te voeren zodra de in het memorandum vastgelegde periode van zestig dagen zonder heffingen afloopt.
Daarmee blijft de uitvoering van het akkoord kwetsbaar, zeker nu er geen nieuwe regeling is getroffen na het aflopen van de eenweekse afspraak over aanvallen op zee.
Herhaling van eerdere escalaties
De huidige spanningen passen in een bredere reeks van eerdere escalaties tussen Iran en de Verenigde Staten.
President Donald Trump stelde eerder dat Iran meerdere aanvalsdrones had afgevuurd op schepen in de Straat van Hormuz. Volgens hem was er schade ontstaan, maar konden de schepen hun route voortzetten.
Reacties van CENTCOM
Het Amerikaanse Central Command heeft in het verleden herhaaldelijk gereageerd op Iraanse aanvallen tegen commerciële vaartuigen.
Daarbij werden onder meer Iraanse militaire doelen aangevallen, zoals opslagplaatsen voor raketten en drones, radarinstallaties aan de kust en luchtverdedigingsposities.
Akkoord onder zware druk
Het memorandum van overeenstemming tussen president Donald Trump en de Iraanse president Masoud Pezeshkian werd op 17 juni 2026 elektronisch ondertekend.
Onderdeel daarvan was een eenweekse afspraak over het voorkomen van aanvallen in de Straat van Hormuz. Die afspraak is inmiddels verlopen zonder dat er een nieuwe regeling voor in de plaats is gekomen.
Teheran wijst op wederzijdse naleving
Pezeshkian verklaarde eerder dat Iran zich aan het memorandum blijft houden zolang Washington zijn verplichtingen nakomt.
Volgens Teheran moet naleving van het akkoord van beide kanten komen. De nieuwe aanvallen maken echter duidelijk dat het vertrouwen tussen beide landen opnieuw onder druk staat.
Risico voor regionale stabiliteit
De hervatting van aanvallen op commerciële schepen kan grote gevolgen hebben voor de regio.
Een nieuwe militaire reactie van de Verenigde Staten zou de spanningen in de Golf verder kunnen verhogen en het moeizaam opgebouwde vredeskader tussen Washington en Teheran ernstig verzwakken.