Iran geeft Irak vrijstelling in Straat van Hormuz
Iran heeft zaterdagavond bekendgemaakt dat Irak voortaan wordt uitgezonderd van de beperkingen die zijn opgelegd aan het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz. Daarmee lijkt een belangrijke verandering te zijn doorgevoerd na een maand van zware economische stilstand die de Iraakse oliesector hard heeft geraakt.
Vrijstelling aangekondigd door Iraanse commandostructuur
Ebrahim Zolfaghari, woordvoerder van het Khatam al-Anbiya-hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, verklaarde dat “broederlijk Irak” niet langer onder de blokkade valt. Volgens hem zal die maatregel voortaan alleen nog gelden voor landen die door Iran als vijandig worden beschouwd. Tegelijk zei hij dat Teheran het Iraakse nationale gezag volledig respecteert.
Besluit volgt op weken van bombardementen
De koerswijziging komt na een bombardementencampagne van vijf weken tegen Iran door de Verenigde Staten en Israël. De spanningen liepen zaterdag verder op toen de Amerikaanse president Donald Trump een ultimatum van 48 uur stelde en waarschuwde voor zware gevolgen als zijn eisen niet worden ingewilligd.
Eerdere Iraakse pogingen liepen vast
De vrijstelling volgt op een periode waarin Irak begin maart nog zonder succes probeerde met Iran te onderhandelen om verlichting te krijgen. In de tussentijd kreeg de Iraakse economie, die sterk afhankelijk is van olie-inkomsten, een zware klap door de blokkade in de Straat van Hormuz.
Olieproductie in Irak sterk gedaald
De gevolgen voor de olieproductie waren aanzienlijk. De totale Iraakse productie daalde van 4,5 miljoen vaten per dag in februari 2026 naar ongeveer 1,33 miljoen vaten per dag. Daarmee kwam een groot deel van de economie onder druk te staan.
Ook Koerdische Regio hard geraakt
De Koerdische Regio werd eveneens zwaar getroffen. De olieproductie daalde daar van 314.000 vaten per dag naar slechts 80.000 vaten per dag. Daarmee werd opnieuw duidelijk hoe kwetsbaar de regionale economie blijft wanneer belangrijke exportlijnen onder druk komen te staan.
Export vrijwel tot stilstand gekomen
De totale Iraakse olie-export, die eerder op 3.567.000 vaten per dag lag, kwam bijna volledig stil te liggen. Dat hangt samen met het feit dat Irak in sterke mate afhankelijk is van de Straat van Hormuz voor zijn uitvoer. Pogingen om olie via Syrië over land af te voeren, liepen vast op logistieke problemen en konden het maritieme verlies niet opvangen.
Iran benadrukt gezamenlijke band met Irak
In zijn verklaring omschreef Zolfaghari de relatie tussen Iran en Irak als een gezamenlijke strijd. Hij stelde dat beide volkeren volgens hem in hetzelfde front staan en riep op tot een gezamenlijke overwinning op de Verenigde Staten en Israël.
Regionale spanning blijft hoog
De aankondiging komt op een moment waarop de regio gespannen afwacht hoe de situatie zich verder ontwikkelt na het 48-uursultimatum van Trump. Daarmee blijft onduidelijk of deze Iraanse vrijstelling richting de-escalatie wijst of juist onderdeel is van een bredere strategische herpositionering.
