Iran dreigt bestand met VS te verlaten door Israëlische aanvallen op Libanon

Iran heeft gedreigd zich terug te trekken uit het twee weken durende bestand met de Verenigde Staten als Israël zijn aanvallen op Libanon voortzet. Daarmee komt het fragiele akkoord nog geen 24 uur later onder druk te staan, terwijl de spanningen in de regio opnieuw oplopen.

Ook scheepvaart in Hormuz opnieuw onder druk
Teheran heeft woensdag daarnaast de doorgang van schepen door de Straat van Hormuz stilgelegd. Die stap werd gekoppeld aan de Israëlische aanvallen op Libanon, die door Iran worden gezien als een openlijke schending van het staakt-het-vuren. Volgens de Iraanse lijn kan ook het scheepvaartverkeer doelwit worden als deze aanvallen doorgaan.

Onduidelijkheid over reikwijdte van bestand
De onduidelijkheid over wat precies onder het bestand valt, is verder toegenomen na uitspraken vanuit Washington. Vanuit Amerikaanse hoek werd aangegeven dat Libanon geen onderdeel is van de overeenkomst. Daardoor is er nu zichtbaar verschil tussen hoe de Verenigde Staten en Iran de inhoud van het akkoord uitleggen.

Israël voert zware aanvallen uit op Libanon
Ondanks het bestand voerde Israël woensdag een van de zwaarste aanvalsgolven op Libanon uit. Die aanvallen vonden plaats kort nadat Washington en Teheran een tijdelijke stop in de vijandelijkheden hadden aangekondigd. Voor Iran is dat reden om te stellen dat het bestand breder bedoeld was dan alleen de directe confrontatie tussen beide landen.

Iran ziet ook bondgenoten als onderdeel van afspraak
Volgens de Iraanse opvatting hoorde bij het bestand ook een einde aan aanvallen op regionale bondgenoten van Teheran, waaronder in Libanon en Irak. Juist op dat punt lijkt nu een fundamenteel verschil van interpretatie te zijn ontstaan, wat de houdbaarheid van de regeling verder verzwakt.

Bestand volgde op wekenlange escalatie
Het tijdelijke akkoord tussen Washington en Teheran kwam er na bijna veertig dagen van oplopende confrontatie. Die fase begon op 28 februari, toen de Verenigde Staten en Israël een grootschalige militaire campagne tegen Iran startten. Daarna volgden vergeldingsaanvallen in meerdere delen van de regio, waaronder aanvallen door aan Iran gelieerde groepen op Amerikaanse belangen en op de Koerdische Regio.

Vrees voor snelle nieuwe escalatie
Hoewel het bestand aanvankelijk werd gezien als een opening richting de-escalatie, zorgen de onduidelijke grenzen van de overeenkomst nu voor nieuwe onzekerheid. Vooral de vraag of Libanon wel of niet onder het akkoord valt, kan bepalend worden voor de volgende fase van het conflict.

Kwetsbaar bestand in onrustige regio
Zolang de gevechten buiten het directe Amerikaans-Iraanse front doorgaan, blijft het bestand kwetsbaar. Daarmee groeit de kans dat de tijdelijke rust alsnog plaatsmaakt voor een nieuwe escalatie die opnieuw meerdere landen in de regio raakt.