Irak verschuift deadline voor ontwapening milities
De nieuwe deadline voor volledige ontwapening is vastgesteld op 30 juni 2027. Daarmee wordt de eerdere einddatum van 30 september 2026 met negen maanden verlengd.
De Iraakse premier Ali al-Zaidi heeft dinsdag een nieuw stappenplan aangekondigd om door Iran gesteunde gewapende groepen onder volledige staatscontrole te brengen.
Volgens het plan moet de ontwapening uiterlijk op 30 juni 2027 zijn afgerond.
Daarmee wordt de eerdere deadline van 30 september 2026 met negen maanden verlengd.
Eerst 90 dagen zonder aanvallen
De eerste fase bestaat uit een periode van 90 dagen waarin de betrokken milities hun aanvallen moeten staken.
Tijdens diezelfde periode zouden Amerikaanse troepen geen aanvallen uitvoeren op deze gewapende groepen.
Deze wederzijdse de-escalatie moet volgens het plan de voorwaarden creëren voor de daaropvolgende ontwapeningsfase.
Daarna overdracht van wapens
Na afloop van de periode van 90 dagen moeten de milities hun wapens overdragen aan de Iraakse staatsautoriteiten.
Het uiteindelijke doel is dat alleen officiële staatsinstellingen nog over gewapende macht beschikken.
De regering probeert daarmee een einde te maken aan parallelle gewapende structuren buiten het directe bevel van Baghdad.
Eerdere deadline bleek moeilijk haalbaar
Al-Zaidi had eerder 30 september 2026 als einddatum genoemd.
Die datum viel samen met het geplande einde van de militaire missie van de internationale anti-ISIS-coalitie in Irak.
De uitvoering daarvan stuitte echter op forse weerstand van verschillende invloedrijke gewapende groepen.
Meerdere milities weigeren volledige ontwapening
Onder meer Kataib Hezbollah, Harakat al-Nujaba, Kataib Sayyid al-Shuhada, Saraya Awliya al-Dam, Ashab al-Kahf en de Karbala Battalions hebben zich verzet tegen volledige ontwapening.
Daardoor kwam de oorspronkelijke deadline steeds verder onder druk te staan.
De verlenging tot juni 2027 geeft Baghdad meer tijd om via onderhandelingen en gefaseerde maatregelen tot een akkoord te komen.
Kataib Sayyid al-Shuhada spreekt liever van reorganisatie
Kataib Sayyid al-Shuhada stelde op 29 augustus al dat het proces volgens de groep niet als volledige ontwapening moet worden gezien.
De organisatie sprak in plaats daarvan van een reorganisatie van haar militaire positie.
Daarbij hield de groep zichzelf het recht voor om zich opnieuw te bewapenen wanneer omstandigheden dat volgens haar noodzakelijk maken.
Van harde deadline naar langer onderhandelingstraject
Het nieuwe plan betekent een duidelijke aanpassing van de eerdere veiligheidsstrategie van de regering.
Waar Baghdad aanvankelijk mikte op volledige ontwapening vóór eind september, kiest het nu voor een langere overgangsperiode met eerst de-escalatie en daarna overdracht van wapens.
Of alle gewapende groepen uiteindelijk met het nieuwe tijdpad instemmen, blijft vooralsnog onzeker.