Iraanse hardliner: Pakistan kan niet langer bemiddelen tussen Iran en VS

Tegelijkertijd stelt de Iraanse Revolutionaire Garde dat de Straat van Hormuz pas volledig kan worden heropend wanneer Washington akkoord gaat met voorwaarden van Teheran

Hossein Shariatmadari, adviseur van de Iraanse opperste leider en hoofdredacteur van de conservatieve krant Kayhan, vindt dat Pakistan zijn neutraliteit heeft verloren door een nieuw defensiepact met Turkije en Saudi-Arabië. Volgens hem kan Islamabad daarom niet langer optreden als bemiddelaar tussen Iran en de Verenigde Staten.

Shariatmadari bekritiseerde vooral de relatie van de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif met de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens hem dient de nieuwe samenwerking tussen Pakistan, Turkije en Saudi-Arabië uiteindelijk de belangen van de Verenigde Staten en Israël.

Zijn uitspraken vertegenwoordigen zijn eigen politieke standpunt. Uit de beschikbare informatie blijkt niet dat de Iraanse regering officieel heeft besloten Pakistan als bemiddelaar af te wijzen.

Shariatmadari uitte daarnaast kritiek op Pakistan, Turkije en Saudi-Arabië vanwege hun houding tegenover de Israëlische militaire operaties in Gaza. Volgens hem hebben de drie landen daar onvoldoende tegen opgetreden.

Nieuw defensiepact zorgt voor kritiek

De uitspraken volgen op de ondertekening van het zogenoemde Mecca Joint Defense Pact door Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan.

Volgens de afspraken wordt een aanval op één van de drie landen beschouwd als een aanval op alle drie. Daarmee verdiepen de landen hun militaire samenwerking op een moment waarop de spanningen in het Midden-Oosten hoog blijven.

Voor Iran is vooral de deelname van Pakistan gevoelig. Islamabad heeft de afgelopen periode geprobeerd een bemiddelende rol te spelen tussen Washington en Teheran.

Shariatmadari vindt dat die positie moeilijk te combineren is met het nieuwe defensiepact. Hij riep Pakistan daarom op zijn rol als bemiddelaar op te geven.

Dat betekent echter niet dat Pakistan daadwerkelijk met zijn bemiddelingspogingen is gestopt. Daarover is vooralsnog geen officiële aankondiging gedaan.

Iran stelt voorwaarden voor Straat van Hormuz

Tegelijkertijd heeft de Iraanse Revolutionaire Garde nieuwe voorwaarden gesteld aan de mogelijke heropening van de Straat van Hormuz.

IRGC-woordvoerder Hossein Mohebbi zei zaterdag dat de vaarroute pas wordt heropend wanneer de Verenigde Staten akkoord gaan met voorwaarden van Iran.

Volgens Mohebbi staat deze kwestie los van de gesprekken tussen Iran en Oman. Hij benadrukte dat Washington eerst tegemoet moet komen aan de Iraanse eisen voordat het scheepvaartverkeer volledig kan worden hervat.

„Voor Iran is de Straat van Hormuz niet langer uitsluitend een economische vaarroute”, zei Mohebbi. Volgens hem vormt de zeestraat inmiddels ook een middel waarmee Iran politieke en strategische druk kan uitoefenen.

Druk op diplomatie neemt toe

De twee uitspraken laten zien dat de diplomatieke verhoudingen rond Iran onder toenemende druk staan. Het nieuwe defensiepact zorgt binnen conservatieve Iraanse kringen voor twijfels over de positie van Pakistan, terwijl Teheran de Straat van Hormuz als belangrijk onderhandelingsmiddel blijft gebruiken.

Vooralsnog betekenen de uitspraken niet dat de diplomatie tussen Iran, de Verenigde Staten en regionale bemiddelaars definitief is vastgelopen.