Iraakse minister stelt 50/50-verdeling voor van douane-inkomsten Koerdistan
In beide modellen komt het neer op een verdeling van 50 procent voor Baghdad en 50 procent voor de Koerdische Regio.
De Iraakse minister van Financiën, Faleh al-Sari, heeft twee afzonderlijke voorstellen ingediend bij de federale ministerraad over de inning en verdeling van douane-inkomsten aan de grensovergangen van de Koerdische Regio.
Volgens documenten die Rudaw heeft ingezien, draait de kern van beide voorstellen om een gelijke verdeling van de inkomsten tussen Baghdad en de Koerdische Regio.
Het eerste voorstel werd 21 dagen vóór een tweede voorstel van 27 juli ingediend.
Eerste optie: alles eerst naar Baghdad
In de eerste voorgestelde regeling zouden alle douane-inkomsten eerst worden gestort op een bankrekening van het federale ministerie van Financiën.
Vervolgens zou 50 procent van dat bedrag worden teruggestort aan de Koerdische Regio.
Daarmee zou de federale regering eerst volledige controle krijgen over de inkomstenstroom, waarna de helft opnieuw aan Hewlêr wordt toegewezen.
Tweede optie: directe verdeling
Een tweede optie voorziet in een directe verdeling.
Daarbij zou 50 procent van de douane-inkomsten rechtstreeks naar de federale overheid gaan.
De andere helft van niet-belasting- en niet-douane-inkomsten die aan de grensovergangen van de Koerdische Regio worden geïnd, zou worden toegewezen aan de provincies waar deze grensposten liggen.
KRG wees eerder overdracht van 100 procent af
De voorstellen volgen kort nadat de Koerdische Regio begin september een eis van Baghdad afwees om 100 procent van de douane-inkomsten over te dragen.
Die discussie speelt tegen de achtergrond van de geplande invoering van ASYCUDA, een digitaal douanesysteem dat door de Verenigde Naties wordt ondersteund.
ASYCUDA werd ontwikkeld door UNCTAD en wordt al gebruikt bij alle 22 federale grensovergangen van Irak.
In juni bereikten de KRG en de federale autoriteiten een technisch akkoord over de invoering van het systeem bij grensovergangen in de Koerdische Regio.
Zeven grensovergangen nog niet erkend
Ondanks dat akkoord zijn zeven grensovergangen in de Koerdische Regio volgens Sami Jalal, juridisch adviseur van het KRG-ministerie van Binnenlandse Zaken, nog altijd niet officieel erkend door Baghdad.
Dat zorgt voor extra complicaties rond toezicht, inkomsten en juridische bevoegdheden.
Kritiek op ongelijke behandeling van goederen
Salwan Akrayi, lid van de commissie voor grensovergangen en bescherming van nationale producten in het Iraakse parlement, wees daarnaast op verschillen in behandeling tussen federale en Koerdische grensposten.
Volgens hem geeft Baghdad bij eigen grensovergangen vrijstellingen voor bepaalde goederen die door handelaren worden ingevoerd voor ministeries en instellingen van de Koerdische Regio.
Diezelfde regeling zou volgens Akrayi niet worden toegepast op goederen die via grensovergangen van de Koerdische Regio binnenkomen.
Eerder begrip over verdeling van 50 procent
Akrayi zei dat het voorstel uiteindelijk niet in stemming werd gebracht binnen de ministerraad.
Volgens hem gebeurde dat mede door druk vanuit de KRG.
Hij verwees daarbij naar een eerder begrip waarbij zowel Baghdad als de Koerdische Regio 50 procent van douane- en belastinginkomsten zou ontvangen.
Gezamenlijke commissie voorgesteld
De voorstellen bevatten ook een plan voor de oprichting van een gezamenlijke commissie.
Die commissie zou worden geleid door de Iraqi Border Crossings Commission en bestaan uit vertegenwoordigers van zowel federale als KRG-instellingen.
De commissie moet grensovergangen in de Koerdische Regio onderzoeken en ook niet-officiële grensposten inspecteren.
Daarna moet worden vastgesteld welke posten aan de operationele voorwaarden voldoen en welke gesloten zouden moeten worden door de grensbewaking.
Douanekwestie gekoppeld aan begroting 2027
Het geschil over douane-inkomsten speelt tegelijk met bredere begrotingsgesprekken tussen Hewlêr en Baghdad.
Beide partijen onderhandelen over het aandeel van de Koerdische Regio in de federale begroting voor 2027.
Volgens een bron binnen het KRG-ministerie van Financiën en Economie vraagt Hewlêr om 14,1 procent van de nationale begroting.
Dat percentage is volgens de bron gebaseerd op de resultaten van de Iraakse volkstelling van 2025.
De komende periode worden intensieve gesprekken verwacht over zowel de financiële rechten als de verplichtingen van de Koerdische Regio.