Generaal Mazloum Abdi roept op: “Koerden, zet jezelf schrap”

Mazloum Abdi, de opperbevelhebber van de Syrian Democratic Forces (SDF), heeft zondag telefonisch contact gehad met de autoriteiten in Damascus en aangedrongen op een urgente ontmoeting op hoog niveau met de Syrische president Ahmed al-Sharaa. Volgens informatie die via een correspondent is verkregen, past het telefoongesprek in een poging om een snel escalerend conflict te stoppen dat Koerdische autoriteiten omschrijven als een “existentiële oorlog”.

“Onze inspanningen om de oorlog te stoppen gaan door”
Tijdens het contact benadrukte Abdi dat zijn inzet gericht blijft op het voorkomen van verdere escalatie. Hij stelde daarbij dat de inspanningen om het geweld te stoppen worden voortgezet. Het telefoongesprek komt op een moment dat de Syrische Arabische strijdkrachten (SAA) volgens de SDF op meerdere fronten oprukken, met druk op gebieden die de Koerdisch geleide administratie in het noordoosten al jaren bestuurt.

Tegelijk oproep aan de bevolking om zich schrap te zetten
Parallel aan het diplomatieke spoor riep Abdi de Koerdische bevolking in het gebied op zich voor te bereiden op verdediging. Volgens ANHA riep hij mensen op zich te scharen achter de strijders en “moed en geloof” te tonen. Abdi gaf daarbij aan dat er, met hulp van internationale partijen, wordt gewerkt aan de-escalatie en een staakt-het-vuren, maar dat de situatie op de grond uiterst instabiel blijft.

Escalatie sinds begin januari: van Aleppo naar Tabqa, Raqqa en Deir ez-Zor
Abdi schetste dat de aanvallen volgens hem op 6 januari zijn begonnen met acties tegen Koerdische wijken in Aleppo en daarna zijn uitgebreid richting Noord- en Oost-Syrië, waaronder Tabqa, het zuiden van Raqqa en Deir ez-Zor. Ondanks pogingen om de spanning te verlagen, zouden de aanvallen volgens hem zijn doorgegaan.

Strategische energievelden in Deir ez-Zor: rapporten over snelle machtsverschuiving
De urgentie van de gesprekken wordt versterkt door berichten over een verslechterende situatie in Deir ez-Zor, een provincie die cruciaal is vanwege energie-infrastructuur. Reuters meldde zondag dat regeringsstrijdkrachten de controle zouden hebben overgenomen over het Omar-olieveld en het Conoco-gasveld. Dit zijn kernlocaties voor de economie van het autonome bestuur en werden eerder als belangrijke SDF-assets gezien na de strijd tegen Islamitische Staat.

Bestuur stilgelegd en bevolking opgeroepen thuis te blijven
In dezelfde context meldde de gouverneur van Deir ez-Zor dat officiële werkzaamheden per direct zijn opgeschort. Inwoners kregen het advies thuis te blijven en reizen te vermijden, behalve wanneer het strikt noodzakelijk is. Syrische staatsmedia berichtten daarnaast over aanwezigheid van legerunits in dorpen en in de omgeving van Deir ez-Zor-stad.

DAANES roept noodtoestand uit en kondigt algemene mobilisatie af
De Democratic Autonomous Administration of North and East Syria (DAANES) kondigde zondag een noodtoestand af en riep op tot algemene mobilisatie. In de verklaring werd gesteld dat het gebied met directe dreigingen wordt geconfronteerd, onder meer in Jazira en Kobani. Volgens de administratie is “populaire verdediging” nodig om wat zij omschrijven als verworvenheden en identiteit te beschermen.

Wapenstilstand en terugtrekking: SDF verwijt Damascus schending van afspraken
De huidige escalatie volgt op het afbrokkelen van eerdere de-escalatieafspraken. Abdi had vrijdag nog aangekondigd dat SDF-eenheden zich richting oostelijk van de Eufraat zouden terugtrekken als gebaar om uitvoering te geven aan het akkoord van 10 maart. De SDF stelt echter dat regeringsstrijdkrachten die afspraak hebben geschonden door aanvallen te beginnen voordat de afgesproken terugtrekkingstermijn afliep, onder meer rond Dabsi Afnan.

Tabqa en de dammen: tegenstrijdige claims over controle
Rond Tabqa en strategische infrastructuur blijven de berichten uiteenlopen. Het Syrische leger verklaarde zondag een “militaire overwinning” en stelde volledige controle te hebben over Tabqa, het militaire vliegveld en de Eufraatdam. Regeringsbronnen voegden daar volgens de tekst aan toe dat troepen ook de Mansoura-dam zouden hebben ingenomen en dicht bij de westelijke toegang van Raqqa zouden staan.
De SDF ontkent dat Tabqa en de dammen zijn gevallen en stelt dat aanvallen zijn afgeslagen en geen opmars is toegestaan richting deze locaties.

Humanitaire druk in Raqqa: watervoorziening onderbroken
De gevechten hebben volgens de tekst geleid tot een acute humanitaire situatie in Raqqa. De lokale mediadirectie meldde dat de drinkwatervoorziening volledig is weggevallen. De uitval zou zijn veroorzaakt door schade aan hoofdleidingen. Regeringsgezinde bronnen schreven de schade toe aan SDF-beschietingen, maar de SDF bestempelde die lezing als propaganda uit Damascus.

Diplomatieke basis in Erbil: overleg met Barzani en Amerikaanse vertegenwoordigers
De diplomatieke beweging richting Damascus lijkt mede voorbereid in de Koerdische regio van Irak. Zaterdag vond in Pirmam, bij Erbil, een overleg plaats met president Masoud Barzani, Abdi, de Amerikaanse gezant Tom Barrack en senior Amerikaanse militaire vertegenwoordigers. Barzani benadrukte daar dat dialoog en samenleven essentieel zijn voor een “nieuw Syrië” en dat Koerdische politieke en culturele rechten onderdeel moeten zijn van elke toekomstige regeling.

Öcalan: geweld ondermijnt vrede, oplossing via onderhandelingen
Ook Abdullah Öcalan, de gevangen Koerdische leider, mengde zich volgens de tekst in de politieke boodschap. Na een ontmoeting met een DEM-delegatie op 17 januari waarschuwde hij dat het recente geweld bedoeld is om het vredesproces te saboteren. Hij riep op tot een oplossing via dialoog, onderhandelingen en verstandig handelen.

Vooruitblik: staakt-het-vuren of verdere escalatie
Terwijl Abdi en Barrack in Damascus inzetten op overleg, draait het om de vraag of er een nieuw bestand kan worden bereikt dat verdere opmars en civiele schade stopt, en of er garanties komen voor bestuurlijke en veiligheidsarrangementen in het noordoosten. Zonder zo’n akkoord dreigt de noodmobilisatie van DAANES uit te monden in langdurige confrontatie, met grote gevolgen voor zowel de veiligheid als de humanitaire situatie in het gebied.