EU wil samenwerking met Syrië volledig hervatten
De Europese Commissie wil de samenwerkingsovereenkomst met Syrië uit 1978 volledig hervatten. Daarmee lijkt de Europese Unie een duidelijke nieuwe koers te kiezen richting Damascus, na jaren van bevroren relaties.
Hoog politiek overleg in voorbereiding
Volgens het plan wil de EU op 11 mei starten met een hoog politiek overleg met de Syrische overgangsautoriteiten. Het gaat om formele en gestructureerde gesprekken, waarmee Brussel opnieuw rechtstreeks contact wil opbouwen met de Syrische leiding.
Sanctiebeleid moet worden aangepast
Naast de hervatting van de samenwerkingsovereenkomst wil de EU ook het sanctiebeleid tegenover Syrië opnieuw vormgeven. Daarbij lijkt Brussel de drukmiddelen deels te willen behouden, terwijl tegelijk ruimte wordt gemaakt voor contact met de Syrische autoriteiten en voor maatregelen tegen partijen die de politieke overgang zouden dwarsbomen.
Damascus zoekt bredere internationale opening
Syrië, onder leiding van president Ahmed al-Sharaa, probeert zich steeds nadrukkelijker internationaal te herpositioneren nadat het grootste deel van de westerse sancties eind 2024 werd opgeheven. Daarmee lijkt Damascus in een nieuwe fase te zijn beland, waarin het land inzet op bredere diplomatieke en economische openstelling.
Economie krijgt centrale plek
In het Europese voorstel ligt veel nadruk op economische samenwerking. Er wordt gedacht aan nieuwe kaders voor handel en investeringen, het mobiliseren van private financiering en hervormingen die het ondernemingsklimaat in Syrië moeten verbeteren. Ook zou een nieuwe technische hulppost worden opgezet om dit proces te ondersteunen.
Terugkeer van vluchtelingen nadrukkelijk op agenda
Migratie vormt eveneens een belangrijk onderdeel van de plannen. De Europese Unie wil met de Syrische autoriteiten samenwerken om een veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van vluchtelingen en ontheemden mogelijk te maken. In Europa verblijven nog altijd meer dan een miljoen Syrische vluchtelingen en asielzoekers, waarvan ongeveer de helft in Duitsland.
Syrië krijgt grotere rol als doorvoerland
De Europese Commissie wijst ook op de groeiende strategische betekenis van Syrië als regionale doorgangsroute. In de plannen wordt gesproken over aansluiting van Syrië op grote verbindingsprojecten voor transport, energie en digitale infrastructuur. Daarmee zou het land een belangrijkere rol kunnen krijgen in de verbinding tussen verschillende regio’s.
Nieuwe handelsroutes winnen aan belang
Die rol is de laatste periode belangrijker geworden door de verstoringen na de oorlog met Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. Onlangs vertrok vanuit de Syrische haven van Baniyas een eerste tanker met Iraakse olie die over land was aangevoerd. Tegelijk hebben Turkije, Syrië en Jordanië afspraken gemaakt over het verbeteren van spoorverbindingen om een corridor te vormen tussen Zuid-Europa en de Golf.
Ook veiligheidssamenwerking in beeld
Op veiligheidsvlak laat de EU weten bereid te zijn Syrië te ondersteunen bij institutionele opbouw. Daarbij wordt onder meer gedacht aan training van politiediensten en ondersteuning binnen het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook samenwerking rond terrorismebestrijding, drugshandel en georganiseerde misdaad maakt deel uit van de voorstellen.
Aandacht voor akkoord met Koerdische autoriteiten
In het document spreekt de EU ook steun uit voor het akkoord dat in januari werd bereikt tussen Damascus en de Koerdisch geleide autoriteiten in Noordoost-Syrië. Dat akkoord voorziet in de integratie van lokale instellingen in de Syrische staat en in uitbreiding van rechten voor Syrische Koerden binnen de bredere politieke overgang.
Sipan Hammo benoemd in defensiestructuur
In maart werd Sipan Hammo, commandant van de Koerdische YPG-strijdkrachten, benoemd tot plaatsvervangend minister van Defensie voor de oostelijke gebieden. Die stap volgde nadat de laatste overgebleven Amerikaanse militaire basis in dat gebied vorige week werd overgedragen aan het Syrische leger.
Definitieve goedkeuring nog nodig
Het voorstel van de Europese Commissie betekent een brede verandering in de Europese benadering van Syrië. Voor de uitvoering is nog wel formele goedkeuring nodig van de Europese Raad.
