Erdogan wil volledige rol voor Turkije in Europese defensieplannen
Turkije stelt dat het als NAVO-lid en grote militaire macht een noodzakelijke partner is voor de veiligheid van Europa.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft maandag gezegd dat Turkije volledig moet worden opgenomen in de Europese defensie- en veiligheidsstructuur.
Volgens Erdogan levert Ankara een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van Europa en mag die rol niet worden genegeerd nu NAVO-landen zich voorbereiden op een top in Ankara.
Toespraak voor NAVO-afgevaardigden
Erdogan deed zijn uitspraken in Istanbul, waar hij sprak met parlementaire afgevaardigden uit alle 32 NAVO-lidstaten.
Hij riep Europese bondgenoten op om Turkije te steunen bij deelname aan grote defensie-initiatieven op het continent, waaronder programma’s die door de Europese Unie worden geleid.
Deelname aan EU-defensieprogramma
Een belangrijk punt voor Ankara is toegang tot het nieuwe Europese programma Security Action for Europe, dat bekendstaat als SAFE.
Dit programma heeft een omvang van 150 miljard euro en moet de Europese defensie-industrie versterken. Ook moet het gezamenlijke aankoop van militair materieel makkelijker maken.
Europa wil defensiecapaciteit uitbreiden
SAFE maakt deel uit van de bredere Europese inspanningen om de eigen defensiecapaciteit te vergroten.
Die ontwikkeling hangt samen met de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en zorgen binnen Europa dat de Verenigde Staten op langere termijn minder militaire verantwoordelijkheid voor Europese veiligheid kunnen dragen.
Unanieme goedkeuring nodig
Turkije komt technisch in aanmerking voor deelname aan SAFE, onder meer door zijn NAVO-lidmaatschap en nauwe defensiesamenwerking met Europese landen.
Toch is toegang niet vanzelfsprekend. Alle 27 EU-lidstaten moeten akkoord gaan voordat Turkije kan deelnemen.
Mogelijk bezwaar van Griekenland
Griekenland heeft laten doorschemeren dat het Turkse deelname kan blokkeren.
Tussen Ankara en Athene bestaan al langer spanningen over maritieme grenzen, luchtruim en Cyprus. Deze geschillen spelen mee in de discussie over Turkse betrokkenheid bij Europese defensieprojecten.
Turkije wijst op militaire capaciteit
Turkse functionarissen stellen dat het uitsluiten van Turkije de Europese veiligheid juist kan verzwakken.
Turkije beschikt over een van de grootste legers binnen de NAVO en ziet zichzelf als een noodzakelijke partner bij regionale veiligheid, defensieproductie en militaire samenwerking.
Erdogan wil einde aan beperkingen
Erdogan riep NAVO-bondgenoten ook op om beperkingen op defensiesamenwerking en wapenhandel tussen lidstaten op te heffen.
Volgens hem ondermijnen zulke obstakels de gezamenlijke capaciteit van de alliantie om te reageren op toenemende veiligheidsdreigingen.
Pleidooi voor eerlijke lastenverdeling
De Turkse president stelde dat bondgenoten belemmeringen voor defensiehandel moeten wegnemen en tegelijk moeten werken aan een evenwichtige en eerlijke verdeling van de lasten binnen de NAVO.
Turkije heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk kritiek geuit op exportbeperkingen van NAVO-partners voor defensiematerieel en technologie.
NAVO-top in Ankara
De uitspraken komen enkele dagen voor de NAVO-top van 7 en 8 juli in Ankara.
Tijdens die bijeenkomst wordt gesproken over versterking van de collectieve verdediging, hogere militaire uitgaven en nieuwe veiligheidsdreigingen in Europa en het Midden-Oosten.