Duitsland sluit militair kamp in Hewlêr

De verrassende aankondiging van de terugtrekking van de Bundeswehr leidde tot veel vragen in de Defensiecommissie.

De Duitse krijgsmacht (Bundeswehr) zal zich uiterlijk eind september terugtrekken uit de Noord-Iraakse stad Hewler en haar Duitse veldkamp aan de rand van de luchthaven sluiten. Dat meldt de Duitse der Spiegel. Vrijdagochtend informeerde het ministerie van Defensie de vertegenwoordigers van de fracties in de Defensiecommissie over het besluit. Volgens het ministerie is de snelle terugtrekking noodzakelijk omdat de Verenigde Staten zich eveneens terugtrekken uit het internationale kamp in Hewler en daardoor niet langer bescherming zullen bieden aan het Duitse kamp, bijvoorbeeld met Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingssystemen.

Het internationale kamp nabij de luchthaven in het noorden van Hewler is sinds het begin van de Amerikaanse en Israëlische militaire aanvallen op Iran in het voorjaar herhaaldelijk het doelwit geweest van vergeldingsaanvallen. Hoewel de Iraanse raket- en droneaanvallen niet specifiek tegen de Bundeswehr waren gericht, brachten de Duitse militairen vanwege hun nabijheid tot de Amerikaanse eenheden in het kamp veel nachten door in beschermingsbunkers. Vrijwel alle aanvallen konden worden onderschept door de Amerikaanse luchtverdediging.

In de komende weken zal het Duitse kamp volledig worden gesloten. Vanwege de veiligheidssituatie die al maanden instabiel is, zijn momenteel nog slechts ongeveer 30 Duitse militairen in Hewler gestationeerd. Naast militaire adviseurs bevinden zich ook een medisch team dat actief is in het ziekenhuis van het multinationale kamp en IT-logistiek personeel ter plaatse. Er wordt nu met spoed gepland hoe het goed uitgeruste Duitse veldkamp snel kan worden gesloten en hoeveel materieel ter plaatse zal worden achtergelaten.

Het besluit betekent het einde van een langdurige missie van de Bundeswehr. Geschrokken door de opmars van de terreurgroep “Islamitische Staat” besloot de Duitse regering in 2015 Duitse trainers naar Noord-Irak te sturen om de Koerdische Peshmerga te versterken. Daarvoor had Berlijn besloten directe wapenleveringen aan de Koerden te verstrekken, zodat de Peshmerga de oprukkende ISIS-troepen konden terugdringen.

In de daaropvolgende jaren zette de Bundeswehr samen met andere partners de advisering van de Peshmerga voort. Alleen al de aanwezigheid van Amerikaanse en internationale troepen zorgde in Noord-Irak voor een zekere mate van stabiliteit. Hoewel de Koerden de autonome regio van Irak met een eigen bestuur controleren, is hun nooit een eigen staat toegekend. Ook vanuit het noorden blijven de Koerden onder druk staan, aangezien Turkije militair optreedt tegen de PKK.

Ondanks het besluit tot terugtrekking wil minister van Defensie Boris Pistorius (SPD) de steun aan de advisering van de Peshmerga niet volledig beëindigen. Volgens het ministerie van Defensie zal een handvol Duitse militaire adviseurs ook na eind september in Hewler blijven. In plaats van in het multinationale kamp bij de luchthaven te worden ondergebracht, zullen de militairen echter worden gehuisvest in het Duitse consulaat-generaal in de stad. Zij zullen de lokale strijdkrachten blijven ondersteunen met advies.

De Amerikaanse terugtrekking betekent een gevoelige klap voor de Koerden. Onder de Amerikaanse president Joe Biden hadden de Verenigde Staten al besloten hun gevechtstroepen uit Irak terug te trekken. Dat president Donald Trump nu ook de resterende troepen die verantwoordelijk waren voor de advisering en ondersteuning van de Koerden uit Hewler terugtrekt, heeft gevolgen die verder gaan dan alleen symboliek. Vanuit Koerdisch perspectief zorgde alleen al de aanwezigheid van Amerikanen aan de rand van de luchthaven voor een zekere afschrikking tegen aanvallen.

De verrassende aankondiging van de terugtrekking van de Bundeswehr leidde tot veel vragen in de Defensiecommissie. De Groenen dienden voor vrijdag, de laatste vergaderdag vóór het zomerreces van het parlement, een verzoek in voor een speciale zitting van de commissie om meer informatie te verkrijgen. Volgens het verzoek moet daarbij niet alleen de terugtrekking van de Bundeswehr worden besproken, maar ook de gevolgen ervan voor de veiligheid van de Koerden.