Doodstraf voor voormalige Baath-functionaris in Anfal-zaak bevestigd

Voor veel Koerdische families blijft Nugra Salman een symbool van gevangenschap, verdwijning en verlies tijdens de Anfal-campagne van 1988.

Het Federale Hof van Beroep in Irak heeft donderdag de doodstraf bevestigd tegen Ajaj Ahmed Hardan al-Tikriti, een voormalige gevangenisfunctionaris uit de Baath-periode.

Hij werd eerder veroordeeld voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid, seksueel geweld en de moord op Koerdische gevangenen in de beruchte Nugra Salman-gevangenis in 1988.

Laatste juridische fase
Met de uitspraak komt een van de meest prominente rechtszaken rond de Anfal-campagne in de laatste juridische fase terecht.

Volgens de Iraakse wet wordt het dossier nu doorgestuurd naar het presidentschap van de republiek. Een presidentieel decreet is nodig voordat het vonnis kan worden uitgevoerd.

Belang voor overlevenden en families
Voor veel overlevenden en nabestaanden van Koerden die nooit uit Nugra Salman terugkeerden, vormt de uitspraak opnieuw een stap in een lange zoektocht naar gerechtigheid.

De beslissing kan het geleden leed niet ongedaan maken, maar bevestigt wel opnieuw dat de misdaden tijdens de Anfal-campagne juridisch zijn vastgesteld als genocide en misdaden tegen de menselijkheid.

Bewijs tegen Al-Tikriti
Voorzitter van de rechtbank Saad Lami verklaarde dat het Federale Hof van Beroep het doodvonnis heeft bekrachtigd nadat Al-Tikriti verantwoordelijk werd bevonden voor misdaden tegen Koerdische burgers tijdens de Anfal-operaties.

Volgens de rechtbank steunt de veroordeling op bewijs van systematische uithongering, onthouding van water, marteling met dodelijke gevolgen en seksueel geweld tegen vrouwelijke gevangenen in Nugra Salman.

Eerdere veroordeling bevestigd
De uitspraak in hoger beroep volgt op het oorspronkelijke vonnis van het Iraakse Hoge Strafhof van 14 mei.

Dat hof achtte Al-Tikriti schuldig op basis van de wetgeving van het Iraakse Hoge Strafhof. Door het vonnis te bevestigen, heeft het hof van beroep de belangrijkste juridische toetsing afgerond voordat de zaak naar de uitvoerende fase gaat.

Meer dan één verdachte
De betekenis van de uitspraak reikt verder dan één voormalige functionaris.

De zaak brengt opnieuw aandacht voor een van de donkerste periodes uit de moderne Koerdische geschiedenis, waarin het Baath-regime in 1988 de Anfal-campagne uitvoerde tegen Koerdische burgers.

Anfal-campagne tegen Koerden
Tijdens de Anfal-campagne werden Koerdische dorpen verwoest, burgers massaal verdreven, families willekeurig vastgezet en duizenden mensen gedwongen meegenomen of gedood.

Iraakse rechtbanken hebben de campagne eerder erkend als genocide. Toch duurde het in veel afzonderlijke zaken tientallen jaren voordat verdachten konden worden opgespoord, vervolgd en berecht.

Nugra Salman als symbool van verdwijning
De Nugra Salman-gevangenis lag afgelegen in de zuidelijke Iraakse provincie Muthanna.

Duizenden Koerdische gevangenen, onder wie vrouwen, kinderen en ouderen, werden daarheen gebracht nadat zij eerdere fases van de Anfal-campagne hadden overleefd.

Voor veel Koerdische families staat Nugra Salman nog altijd symbool voor gevangenschap, verdwijning en verlies. Talloze gevangenen keerden nooit terug. Sommige slachtoffers werden later teruggevonden in massagraven, terwijl anderen nog altijd vermist zijn.

Gerechtigheid na decennia
Bijna vier decennia na de Anfal-campagne blijven veel families zoeken naar antwoorden over het lot van hun dierbaren.

De bevestiging van het doodvonnis tegen Al-Tikriti wordt daarom gezien als een belangrijke juridische stap, maar ook als onderdeel van een bredere strijd voor erkenning, waarheid en verantwoording.