DEM-delegatie bezoekt Abdullah Öcalan in nieuw vredeskader
Een delegatie van de pro-Koerdische Democratie- en Gelijkheids Partij (DEM) brengt donderdag een bezoek aan de gevangen Koerdische leider Abdullah Öcalan. Het bezoek vindt plaats in het kader van de inspanningen van het Turkse parlement om een wettelijk fundament te leggen voor een duurzame vredesregeling tussen Ankara en de Koerdische beweging.
De delegatie bestaat uit parlementariër en hoofdonderhandelaar Pervin Buldan, haar partijgenoot Mithat Sancar, en Öcalans vaste advocaat Faik Özgür Erol, zo bevestigde de DEM Partij in een verklaring.
Erdogan: niemand kan vrede tegenhouden
President Recep Tayyip Erdogan verklaarde dinsdag dat het vredesproces, dat de regering bestempelt als het “Terreurrvrij Turkije”-initiatief, niet te stoppen is. Tijdens een toespraak in de Koerdische provincie Malazgirt zei hij: “Niemand zal in staat zijn de hoopvolle atmosfeer, gedragen door ons volk, deze keer te blokkeren.”
Erdogan benadrukte daarbij dat Turkije zichzelf ziet als “de waarborg voor de veiligheid, vrede en het welzijn van Koerden in Syrië.”
Van gewapende strijd naar politieke weg
De Koerdische Arbeiderspartij (PKK), opgericht in 1978, streefde aanvankelijk naar een onafhankelijke Koerdische staat maar richt zich sinds de jaren negentig op bredere politieke en culturele rechten binnen Turkije.
Het huidige vredesproces kreeg nieuwe impulsen in oktober, toen Devlet Bahçeli, leider van de ultranationalistische MHP en bondgenoot van Erdogan, opriep Öcalan het parlement te laten toespreken om de ontbinding van de PKK uit te roepen.
Daarop volgden maanden van gesprekken waarbij de DEM Partij een bemiddelende rol speelde. In februari deed Öcalan een publieke oproep tot een politieke oplossing, waarna de PKK in mei officieel haar ontbinding aankondigde en een einde maakte aan ruim veertig jaar gewapende strijd.
Als symbolisch gebaar verbrandde een groep PKK-strijders begin juli in de provincie Sulaimani hun wapens.
Parlementaire commissie voor vrede
Kort na deze ontwikkelingen richtte het Turkse parlement een speciale commissie op, bestaande uit 51 leden van alle grote partijen, waaronder de DEM, de CHP en de regerende AKP. Deze commissie moet de juridische en politieke voorwaarden scheppen voor een duurzame vrede.
Volgens DEM-parlementariër Sezai Temelli ligt de eerste taak in het “zo snel mogelijk vastleggen van de noodzakelijke wettelijke regelingen.”
De commissie heeft inmiddels gesprekken gevoerd met families van zowel Turkse soldaten als PKK-strijders. De DEM Partij benadrukt dat ook Öcalan gehoord moet worden om het proces geloofwaardig te maken. “Als de commissie echt wil zorgen voor een permanent einde aan het conflict, dan moet ze uiteraard ook in gesprek met meneer Öcalan,” aldus partijwoordvoerder Aysegül Doğan.
Discussie over gebruik van de Koerdische taal
Tijdens een van de bijeenkomsten ontstond controverse toen een Koerdische moeder niet in haar eigen taal mocht spreken. DEM-leden boden aan te tolken, maar dit werd geweigerd.
Volgens Aysegül Doğan is het de verantwoordelijkheid van de commissie om juist ruimte te creëren voor Koerdisch sprekende burgers: “Het getuigt van volwassenheid om een moeder die in het Koerdisch wil spreken, een tolk te bieden en haar verhaal te laten doen.”
Hoewel het gebruik van de Koerdische taal in de jaren twintig verboden werd in officiële instellingen, versoepelde de AKP-regering dat verbod ongeveer tien jaar geleden. Sindsdien zijn er beperkte mogelijkheden, zoals keuzevakken Koerdisch op middelbare scholen, maar het gebruik in officiële instellingen blijft sterk ingeperkt.
