Damascus verhardt lijn: SDF alleen ‘individueel’ het leger in

Een hoge functionaris van het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat de interimregering eist dat strijders van de Syrian Democratic Forces (SDF) zich uitsluitend als individuen aansluiten bij het Syrische leger, en niet als bestaande eenheden of brigades. Mohammed Taha al-Ahmed, verantwoordelijk voor Arabische zaken op het ministerie, deed die uitspraken in een interview met Rudaw.

Eerder voorstel voor drie gemengde brigades ‘vervallen’
Al-Ahmed stelde dat Damascus eerder bereid was om drie brigades te vormen met gezamenlijke leiding: één in Hasakah, één in Deir ez-Zor en één in Raqqa. Volgens hem is dat aanbod nu van tafel. Hij zei dat de SDF tijd zou hebben gerekt en voorwaarden zou hebben opgeworpen, en dat “de situatie op de grond is veranderd”, waardoor Damascus de voorwaarden heeft aangepast.

Wapenstilstand: ISIS-gevangenen en ‘corridors’ als hoofdredenen
Over de verlenging van de wapenstilstand met 15 dagen zei al-Ahmed dat dit niet slechts één reden heeft. Hij verwees naar internationale zorgen rond de overdracht van ISIS-gevangenen van SDF-gevangenissen naar Irak, en voegde toe dat Damascus in die periode ook wil werken aan ‘veilige corridors’ voor burgers die Hasakah en Qamishli willen verlaten.

Damascus: onderhandelingen moeten januari-afspraken uitvoeren
De functionaris zei dat de 15 dagen gebruikt moeten worden om verdere gesprekken te voeren over de uitvoering van een integratieafspraak van januari. Hij noemde daarbij onderwerpen zoals de invulling van de gouverneurspost in Hasakah, zetels in het parlementaire quotum dat door de president wordt benoemd, en namen voor hoge civiele of veiligheidsfuncties. De kern bleef volgens hem dat Syrische wetgeving overal moet gelden en dat het grondgebied onder het staatsgezag moet worden gebracht.

Discussie over vrijlatingen: ‘alleen minderjarigen’
Al-Ahmed ontkende dat Damascus ISIS-strijders heeft vrijgelaten na het in handen krijgen van bepaalde detentiecentra. Volgens hem ging het om minderjarigen onder de 18 jaar. Op vragen of minderjarigen niet óók gewapend kunnen zijn geweest, zei hij dat een namenlijst is gepubliceerd en dat het om kinderen ging “zonder connectie met ISIS”. Tegelijk beschuldigde hij de SDF ervan eerder ontsnappingen mogelijk te hebben gemaakt bij een andere gevangenis, en verwees hij naar de Amerikaanse rol bij het verplaatsen van gevangenen als maatregel om herhaling te voorkomen.

Oorlogsmisdaden en beelden: ontkenning en tegenbeschuldigingen
Op vragen over video’s waarop mishandeling, executies en vernedering te zien zouden zijn, zei al-Ahmed dat het Syrische leger “professioneel” opereert, zones afbakent en burgers waarschuwt. Hij claimde dat de ernstigste gedocumenteerde misdrijven juist door SDF-strijders zouden zijn gepleegd, en dat het leger geen burgers viseert. In de praktijk erkende het Syrische ministerie van Defensie eerder dat er overtredingen zijn geweest en dat verantwoordelijken ter verantwoording zullen worden geroepen, maar al-Ahmed ontkende in het interview dat er sprake was van systematische misstanden.

Plundering: ‘bestaat niet’, ondanks eerdere oproepen
De interviewer confronteerde hem met berichten over plundering en oproepen om buit terug te brengen. Al-Ahmed stelde dat er geen sprake was van plunderingen en zei dat militaire politie en veiligheidseenheden na ‘bevrijding’ worden ingezet om eigendommen te beschermen en overtreders aan te pakken.

Tribal forces en interne breuklijnen
Over aanvallen door tribale gewapende groepen zei al-Ahmed dat Damascus tribale bewegingen “binnen hun eigen gebieden” houdt en dat het niet om willekeurige aanvallen gaat. Hij stelde dat in sommige gevallen een tribale groep zich juist van de SDF heeft losgemaakt en met de staat coördineert. De boodschap die volgens hem aan de SDF gericht moet worden: verwijder PKK-kaders van Syrisch grondgebied en laat “niet-Syrische leiders” vertrekken.

Autonomie en federalisme: Damascus wijst het af
Op de vraag of Damascus bereid is te praten over federalisme, autonomie of vergaande decentralisatie, zei al-Ahmed dat de staat hierover niet onderhandelt met organisaties maar met “de bevolking van de regio’s”. Hij verwees naar de bestaande wet op lokaal bestuur als basis voor decentralisatie en noemde autonomie-eisen “ongegrond”. Hij presenteerde Decreet 13 (over taal, cultuur en burgerschap) als een kader dat later in de grondwet verankerd kan worden.

Qamishli-conferentie: ‘onder druk van SDF’, volgens Damascus
Al-Ahmed beweerde dat een pan-Koerdische conferentie in Qamishli vorig jaar niet vrij tot stand kwam en dat de SDF invloed uitoefende. Hij koppelde dat aan de stelling dat de SDF onder PKK-invloed staat. Tegelijk zei hij dat partijen met “Syrisch nationaal denken”, waaronder de ENKS, welkom zijn voor dialoog, maar dat bewegingen die volgens hem “orders van buiten” krijgen, niet als gesprekspartner gelden.

Waarom ‘individuele’ integratie en geen SDF-divisie?
Een belangrijk deel van het interview ging over de vraag waarom Damascus de SDF niet als georganiseerde formatie wil opnemen, terwijl binnen het Syrische leger ook facties zitten die internationaal omstreden zijn. Al-Ahmed antwoordde dat het eerdere brigade-voorstel bestond maar nu is ingetrokken, en dat wapens uitsluitend in handen van de staat mogen blijven. Zijn conclusie: wie geen misdrijven heeft gepleegd kan na screening als individu toetreden tot defensie of binnenlandse zaken.

Kern van de Syrische boodschap: één staat, geen ‘Kurdistan’
Al-Ahmed maakte duidelijk dat Damascus geen bestuurlijke entiteit onder de naam ‘Kurdistan’ in Syrië erkent. Hij stelde dat Syrië één land is, met gemengde gebieden waar Arabieren en Koerden samenleven, en dat rechten van minderheden volgens hem het best binnen het staatskader gegarandeerd kunnen worden. Hij zette dat af tegen het Iraakse model en stelde dat opsplitsing geen vooruitgang brengt.