DAANES: Syrisch decreet is geen garantie
De Democratische Autonome Administratie van Noord- en Oost-Syrië (DAANES) zegt het recente presidentiële decreet van interim-president Ahmed al-Sharaa over Koerdische rechten nauwgezet te hebben gevolgd, maar waarschuwt dat fundamentele rechten niet veiliggesteld kunnen worden met tijdelijke maatregelen. Volgens de administratie kan alleen een blijvende, breed gedragen grondwet duurzame bescherming bieden aan alle gemeenschappen in Syrië.
Oproep tot grondwet en nationale dialoog
In haar verklaring aan de publieke opinie stelt DAANES dat een decreet – ongeacht de bedoeling – nooit een echte waarborg kan zijn als het niet onderdeel is van een volledig constitutioneel kader dat rechten van alle Syriërs zonder uitzondering erkent en beschermt. DAANES herhaalt daarom haar bekende standpunt uit het eigen “sociale contract”: Syrië heeft een democratische, pluralistische grondwet nodig, gebaseerd op inclusiviteit, waarin diversiteit wordt gezien als kracht en niet als probleem.
‘Eerste stap’, maar onvoldoende
DAANES noemt het decreet wel een mogelijk begin, maar benadrukt dat het niet aansluit bij de verwachtingen van Syriërs die volgens de administratie grote offers hebben gebracht om hun legitieme rechten te verkrijgen en een democratische staat op te bouwen. De kernboodschap: zonder een brede nationale dialoog en een democratisch, gedecentraliseerd staatsmodel blijven rechten kwetsbaar en afhankelijk van politieke windrichtingen.
Damascus benadrukt Koerdische inclusie
De verklaring van DAANES komt terwijl Damascus de laatste dagen juist publiekelijk de Koerdische aanwezigheid binnen Syrië’s nationale identiteit onderstreept. Minister van Buitenlandse Zaken Asaad Shaibani richtte zich in een zeldzame boodschap in het Koerdisch tot Koerdische burgers en noemde hen een authentieke pijler van het land. Hij koppelde dat aan het nieuwe presidentiële decreet, waarin Syrië’s nationale identiteit als één geheel wordt beschreven waarin alle componenten thuishoren.
Wat Decreet nr. 13 (2026) vastlegt
Volgens de inhoud van Decreet nr. 13 (2026) erkent de Syrische staat Koerden als een wezenlijk onderdeel van het Syrische volk en wordt de Koerdische culturele en taalkundige identiteit opgenomen als onderdeel van een verenigde, pluralistische nationale identiteit. Het decreet belooft bescherming van culturele en taalkundige diversiteit en maakt ontwikkeling van de Koerdische moedertaal mogelijk binnen nationale soevereiniteit.
Daarnaast wordt Koerdisch in het decreet aangeduid als nationale taal en wordt het onderwijs daarin toegestaan op publieke en private scholen in gebieden met een aanzienlijke Koerdische bevolking. Ook zouden uitzonderlijke wetten die voortkwamen uit de volkstelling van 1962 in Hasakah worden ingetrokken, krijgen inwoners van Koerdische afkomst Syriërschap toegekend, en wordt volledige gelijkheid in rechten en plichten benadrukt.
Verder wijst het decreet Newroz (21 maart) aan als een nationale, betaalde feestdag en verplicht het staatsinstellingen en media tot een inclusieve nationale toon die etnische of taalkundige discriminatie verbiedt. Het decreet werd ondertekend in Damascus op 16 januari 2026 en zou van kracht zijn geworden na publicatie in het officiële staatsblad.
DAANES houdt vast aan structurele oplossing
Hoewel DAANES het decreet neerzet als een openingssignaal, blijft de administratie erbij dat echte zekerheid pas ontstaat via een permanente grondwet, tot stand gekomen door inclusieve nationale dialoog en met een democratisch, gedecentraliseerd karakter. Volgens DAANES is dat de enige route naar daadwerkelijke partnerschap tussen alle Syriërs en naar een staat gebaseerd op burgerschap en sociale rechtvaardigheid.
