Barzani eert Melayê Cizîrî als pijler van Koerdische beschaving tijdens groot internationaal symposium in Cizîra Botan
In Cizîra Botan, het historisch en cultureel kloppend hart van de Koerdische wereld, is dit weekend het Vierde Internationale Melayê Cizîrî Symposium geopend. Het tweedaagse evenement, gehouden in het Dedeman Cizre Hotel in het Koerdische district Cizîrê in de provincie Şernex, trok meer dan honderd academici, schrijvers, onderzoekers en regionale leiders aan die samenkwamen om een van de grootste intellectuele figuren uit de Koerdische geschiedenis te eren.
Grote spandoeken met “Welkom in Cizîra Botan” sierden de straten, terwijl duizenden belangstellenden lezingen, panels en poëzievoordrachten bezochten. De aanwezigheid van president Masoud Barzani gaf de bijeenkomst dit jaar een ongebruikelijk zwaar politiek en cultureel gewicht.
Een intellectueel fundament onder de Koerdische wereld
Melayê Cizîrî (1570–1640) geldt als een van de grondleggers van de klassieke Koerdische literatuur en filosofie. Zijn combinatie van mystiek, metafysica, poëtische innovatie en rationele reflectie legde het fundament voor latere denkers als Feqiyê Teyran en Ehmedê Xanî.
Zijn beheersing van Kurmanji, Arabisch, Perzisch en Turks stelde hem in staat om verschillende intellectuele tradities te verbinden, een van de redenen dat zijn werk ook vier eeuwen na zijn dood nog onderwerp is van uitgebreid academisch onderzoek.
Tijdens het symposium benadrukten onderzoekers vier bouwstenen van Cizîrî’s nalatenschap:
- Filosofische diepgang, een systematische verkenning van bestaan, lotsbestemming en de relatie tussen mens en goddelijkheid.
- Soefistische spiritualiteit, vooral de conceptie van fana fillah, het opgaan in het goddelijke, klinkt door in zijn verzen.
- Taal en literatuur, Cizîrî’s werk tilde het Kurmanji naar een nieuw literair niveau en inspireerde generaties dichters.
- Culturele identiteit, in tijden van politieke onderdrukking bood zijn werk een intellectuele ruggengraat voor de Koerdische cultuur.
Barzani: “Cizîrî is een ster die nooit zal ondergaan”
In een toespraak die breed werd toegejuicht, sprak president Masoud Barzani met ongebruikelijke openheid over de spirituele en culturele betekenis van Cizîrî. “Het is een van de gelukkigste dagen van mijn leven om hier te zijn,” zei hij. “Melayê Cizîrî is een heldere ster die nooit zal ondergaan.”
Barzani citeerde meerdere verzen van de dichter en onthulde dat Cizîrî’s poëzie traditioneel werd gereciteerd in de Barzan-tekke onder leiding van Mawlana Sheikh Ahmed Barzani, waarmee hij de spirituele dwarsverbinding tussen Botan en Barzan benadrukte.
“Hoe dieper je in zijn poëzie duikt, hoe dichter je hem voelt,” aldus Barzani. Volgens hem is Cizîrî’s erfenis niet alleen literair of filosofisch van aard, maar vormt zij een “gedeeld intellectueel erfgoed van het Koerdische volk”.
In totaal namen 111 academici uit 23 Turkse universiteiten en 16 internationale deelnemers uit de Koerdische regio, Iran, Syrië en Duitsland deel aan het symposium.
Politieke achtergrond: voorzichtige hoop in het vredesproces
Ondanks het culturele karakter van de bijeenkomst werd de context mede bepaald door de recente vredesinitiatieven tussen Ankara en de Koerdische beweging. Barzani toonde zich voorzichtig optimistisch:
“We waren zeer tevreden met de start van het proces. Dit keer lijkt het goed te verlopen, omdat de natie, het parlement en alle politieke partijen de staat ondersteunen.”
Hij prees president Recep Tayyip Erdoğan en het Turkse parlement voor “het openen van de deur naar vrede” en sprak ook waardering uit voor Abdullah Öcalan, de gevangengenomen PKK-leider, die volgens hem “positieve stappen” heeft gezet.
Een culturele renaissance in Botan
Terwijl de regio politiek in beweging blijft, benadrukten de organisatoren dat het symposium bovenal een cultureel en intellectueel evenement is. Volgens hen vormt de toenemende aandacht voor klassiek Koerdisch erfgoed en in het bijzonder voor Cizîrî, een teken van een bredere culturele renaissance.
Met zijn groeiend aantal deelnemers en internationale uitstraling is het jaarlijkse symposium uitgegroeid tot een van de belangrijkste culturele bijeenkomsten in de Koerdische wereld.
Zoals een van de sprekers het samenvatte: “Zolang er Koerdisch wordt gesproken, zal Melayê Cizîrî blijven spreken.”
