Algemene staking in Khanaqin tegen ‘uitholling’ van Koerdische gebieden
In de stad Khanaqin, wat valt onder het ‘betwiste gebied’ van artikel 140, is woensdag een algemene staking gehouden. Markten bleven gesloten en overheidsinstellingen gingen dicht, als protest tegen wat inwoners omschrijven als pogingen om de demografische en bestuurlijke structuur van Koerdische gebieden te veranderen.
Verzet tegen afsplitsing van vier subdistricten
Volgens berichtgeving uit de stad wijzen inwoners, politieke partijen en maatschappelijke activisten unaniem besluiten af van de provincieraad van Diyala en het Iraakse ministerie van Planning. Die besluiten zouden erop neerkomen dat de subdistricten Jabara, Qaratapa, Gulala en Saadiya losgemaakt worden van de administratieve grenzen van Khanaqin.
Protesters stellen dat dit de bestuurlijke positie van Khanaqin verzwakt en de Koerdische identiteit van de regio naar de achtergrond drukt.
Boycot door ambtenaren en docenten
De burgeractivist Amir Khanqini zei dat overheidsmedewerkers en leraren het werk hebben neergelegd als reactie op de besluiten. Hij benadrukte dat bewoners uitvoering eisen van Artikel 140 van de Iraakse grondwet, het artikel dat bedoeld is om de status van betwiste gebieden via normalisatie, een volkstelling en een referendum te regelen. Volgens hem is het onacceptabel dat de stad via losse besluiten stap voor stap wordt gemarginaliseerd.
Vrees: Khanaqin kan degraderen van district naar subdistrict
Khanqini waarschuwde dat Khanaqin door de afsplitsingen feitelijk geen subdistricten meer onder zich zou houden. Daardoor ontstaat volgens hem het risico dat de stad uiteindelijk van district naar subdistrict wordt teruggezet. Juist om dat scenario te blokkeren, werd een algemene staking uitgeroepen in scholen, overheidskantoren en markten.
Beelden tonen brede deelname
Beelden uit Khanaqin lieten lege straten en gesloten winkels zien, wat erop wijst dat het protest breed werd gedragen in de stad.
Activisten dreigen met escalatie
Een andere activist, aangeduid als Razhan, zei dat het doel van de administratieve wijzigingen is om de Koerdische stem te verzwakken en culturele identiteit uit te hollen. Ze waarschuwde dat inwoners hun acties kunnen opschalen met wegblokkades en grotere demonstraties als de besluiten niet worden teruggedraaid.
Khanaqin blijft brandpunt in betwiste gebieden
Khanaqin ligt in de provincie Diyala, dicht bij de Iraanse grens, en behoort tot de gebieden waar Bagdad en de Koerdische Regionale Regering (KRG) al jaren over verschillen. Het is een regio waar bestuur, veiligheid en demografische verhoudingen al lang politiek gevoelig liggen.
Nasleep van 16 oktober 2017 en leeggelopen dorpen
Na 16 oktober 2017, toen federale Iraakse troepen opnieuw controle namen over betwiste gebieden na het onafhankelijkheidsreferendum in de Koerdische Regio, nam de instabiliteit toe. In de omgeving van Khanaqin zouden door verslechterde omstandigheden tientallen Koerdische dorpen zijn leeggelopen, met meldingen dat bijna veertig Koerdische dorpen in de regio werden ontruimd.
Nieuw besluit: Qaratapa heringedeeld, status Jabara verhoogd
In de meest recente stap heeft de provincieraad van Diyala Qaratapa heringedeeld van subdistrict naar ‘town’, terwijl ook de administratieve status van Jabara zou zijn verhoogd. Inwoners zien dit als onderdeel van een bredere strategie om gebieden los te trekken van Khanaqin, waardoor de stad territorium en politieke invloed verliest.
Zorgen over demografie en verkiezingsgewicht
Critici stellen dat zulke herindelingen niet neutraal zijn. Het verkleinen van Khanaqin kan gevolgen hebben voor toekomstige demografische en electorale berekeningen in betwiste gebieden. Juist daarom klinkt de eis dat elke wijziging alleen via constitutionele weg kan worden behandeld.
Artikel 140 blijft onuitgevoerd
Artikel 140 was bedoeld om de betwiste gebieden te regelen via een stappenplan. Bijna twintig jaar later is dat proces nog steeds niet afgerond, waardoor plaatsen als Khanaqin in juridisch en politiek limbo blijven. Inwoners zien de huidige besluiten daarom niet als normale administratie, maar als politiek gedreven ingrepen zolang er geen echte constitutionele regeling is.
Boodschap van de staking: grenzen niet unilateraal wijzigen
De algemene staking is daarmee een signaal dat de frustratie in Khanaqin oploopt. De kernboodschap van de bevolking: veranderingen aan de bestuurlijke grenzen moeten via Artikel 140 en een breed gedragen constitutionele oplossing worden besproken, niet via eenzijdige besluiten die het Koerdische karakter van de stad onder druk zetten.
